Eternal Sunshine of the Spotless Mind 

Niettegenstaande Charlie Kaufman enkele schroeven mankeert, is de man een genie. Met uitzondering van Human Nature bewijzen Being John Malkovich, Adaptation en Confessions of a Dangerous Mind stuk voor stuk dat hij Hollywoods meest briljante scenarist is.

In zijn superbegaafd hersenspinsel Eternal Sunshine of the Spotless Mind staat Joel Barish, een introverte en verlegen vrijgezel, centraal. Op een winterochtend meldt hij zich ziek bij zijn werkgever en spoort vervolgens impulsief naar het kuststadje Montauk. Hoewel hij iedere vorm van contact schuwt, krijgt hij op zijn terugweg toch het gezelschap van Clementine Kruczynski, een babbelzieke winkeljuf met een opvallende veelkleurige haardos. Niettegenstaande hun relatie aanvankelijk onzeker en hortend verloopt, vinden de twee tegenpolen bij elkaar toch de ware liefde. Wanneer Joel last krijgt van beklemmende déjà vu-gevoelens en Clementine hem behandelt alsof hij een vreemde is met een besmettelijke ziekte. is hij totaal van zijn melk. Overstuur ontdekt hij toevallig dat Clementine haar herinneringen aan hem heeft laten wissen door een stel hersenpoetsers van de firma Lacuna. Aangeslagen en wanhopig neemt Joel contact op met dokter Howard Mierzwiack, de uitvinder van deze bevreemdende delete-techniek. Uit wraak maar ook om te kunnen overleven, beslist hij op zijn beurt om Clementine uit zijn grijze massa te laten verwijderen. Tijdens Joels intensieve geheugen-erase verloopt niet alles zoals gepland en komt hij tot het besef dat hij vele herinneringen diep koestert en ze daarom ook wil behouden. Hoewel hij in comateuze toestand ligt, manipuleert hij het deleteproces door te vluchten in zijn eigen brein om zo alsnog zijn mentale souvenirs te recupereren. Zal Joel er in slagen om niet te verdwalen in zijn eigen geestelijk labyrint?

Eternal Sunshine of the Spotless Mind is een extreem originele en fantastische romantische komedie die omwille van zijn ingenieuze constructie, prachtige visuele stijl en inventieve verhaallijnen niemand onberoerd zal laten. De meeste lof gaat naar Kaufman want hij slaagt er opnieuw in om je cortex tegen de muur te kwakken met dit alweer briljante scenario. Je houdt het niet voor mogelijk maar Michel Gondry slaagt er ingenieus in om Kaufmans prettig gestoorde maar hoogbegaafde wereld toch fascinerend te vertalen naar het grote scherm. Hij wandelt voortdurend op de dunne koord tussen realiteit en fictie maar als groot visionair – hij was ooit de clipgoeroe van Björk en Badiohead – houdt hij de in van-achter-naar-voor-vertelde-chaotische-cerebrale-zoektocht van het hoofdpersonage, onverstoord toegankelijk voor een groot publiek. Kate Winslet overtreft zichzelf in de rol van de grillige Clementine en Jim Carrey onderstreept dat achter de façade van iedere clown inderdaad een warm en integer mens schuilt.

Na The Truman Show en Man on the Moon bewijst Carrey dat hij een groot dramatisch acteur is. De energieke en doortastende regie, de adembenemende maar perfect gedoseerde speciale effecten, het uitmuntend camerawerk, de vinnige montage, de fijnzinnige zorg voor details en de benevelde muziek van Beck maken van Eternal Sunshine of the Spotless Mind -een citaat dat Kaufman heeft geleend van de Engelse satirische dichter Alexander Pope- een schrander hersensnoepje.

Genre: drama, romance, scifi
Jaar: 2004
Regisseur: Michel Gondry
Cast: Jim Carrey, Kate Winslet, Tom Wilkinson, Elijad Wood, Mark Ruffalo, Kirsten Dunst
Land: Verenigde Staten
Speelduur: 108 minuten