John Huston was geen modale regisseur, maar een avonturier pur sang wiens leven vaak zo kleurrijk was als zijn beroemde films, denk maar aan The Maltese Falcon, The African Queen, The Treasure of the Sierra Madre. Huston – papa van de bekende acteurs Anjelica, Danny en Tony – was voor hij de film instapte een getalenteerd amateurbokser. Belangrijk want in 1972 draait hij in Fat City de klassieke sportfilm genadeloos binnenstebuiten.
Hier geen opzwepende trainingsmontages, geen glorieuze comeback, geen catharsis. Wat overblijft, is een schrale, bijna documentair aandoende blik op mannen die hun dromen al hebben overschreden en daar ergens onderweg zijn blijven steken.
Het narratief stelt weinig voor en dat is precies de bedoeling. In het verlopen Stockton kruisen twee boksers elkaars pad: de jonge Ernie (Jeff Bridges), nog net naïef genoeg om in succes te geloven en de afgeleefde Billy Tully (Stacy Keach), een man die zelfs zijn mislukkingen niet meer kan relativeren. Huston maakt van die ontmoeting geen dramatisch scharnierpunt, maar een wrange spiegel: wat Ernie nog kan worden, ís Tully al geweest en dat stelt bitter weinig voor.
De film weigert hardnekkig om betekenis te forceren. Boksen is hier geen metafoor voor doorzettingsvermogen, maar een uitzichtloze bezigheidstherapie. De gevechten zijn slordig, kort en vaak ronduit anti-climax. Het echte gevecht speelt zich af in de buitenwereld: in muffe bars, aftandse kamers en in de blikken van mannen die weten dat hun kansen verkeken zijn. Huston toont een wereld waarin ambitie niet botst op talent, maar simpelweg oplost in omstandigheden.
Stacy Keach draagt de film met een indrukwekkend ingehouden vertolking. Zijn Tully is geen tragische held, maar een man die te moe is om nog tragisch te zijn. Elke poging tot heropstanding – een training, een voorzichtige flirt met discipline – wordt ondergraven door alcohol, zelfbedrog en pure uitputting. Dat maakt dit sterk humaan drama des te pijnlijker om naar te kijken.
Visueel sluit Huston aan bij het rauwe realisme van het vroege jaren zeventig-cinema. Stockton oogt als een vergeten uithoek van de Amerikaanse droom, een plek waar economische stilstand en persoonlijke desillusie elkaar versterken. De camera observeert, zonder te oordelen of te sturen. Zelfs de soundtrack, met onder meer Kris Kristofferson, blijft opvallend sober en onderkoeld.
Wat Fat City uiteindelijk toch zo vinnig en sterk maakt, is zijn koppige weigering om het publiek enige troost te bieden. Dit is geen verhaal over vallen en opstaan, maar over blijven liggen. Huston fileert de mythe van sociale mobiliteit zonder grote woorden of dramatische gebaren en precies daardoor komt de klap harder aan. Het resultaat is een brok pure slice of life dat zich helemaal niet opdringt, maar langzaam onder de huid kruipt en je ook nog een onverwachte psychische uppercut toedient.
Genre: drama, sport
Jaar: 1972
Regisseur: John Huston
Cast: Stacy Keach, Jeff Bridges, Susan Tyrrell, Candy Clark, Curtis Cokes, Billy Walker
Land: USA
Speelduur: 96 minuten
