The Secret Agent 

Met The Secret Agent dompelt een van de allergrootste Braziliaanse regisseurs Kleber Mendonça Filho ons onder in de ziel van zijn geboorteland. De film start in 1977. We zien hoe de veertiger Marcelo onderweg is naar het Recife waar hij wil onderduiken. Via flashbacks en -forwards komen we dankzij een uitgekiend scenario met mondjesmaat te weten hoe de vork aan de steel zit.

Kleber Mendonça Filho had de titel al in gedachten voor een andere prent die nooit gemaakt werd. Hij droomde er reeds lang van een thriller te maken en die te situeren in de jaren 1970. Zo kreeg The Secret Agent een verrukkelijke retro touch die doet denken aan de grote misdaadthrillers uit die epoque zoals The Conversation of The French Connection. Zelf noemt Mendonça Filho John Sayles (en meer bepaald diens Lone Star), Robert Altman en Brian De Palma als inspiratiebronnen voor de look van deze film. Toch putte hij inhoudelijk ook uit de recentere Braziliaanse geschiedenis waar tijdens de Bolsonaro-era eigenlijk een dictatuur heerste, te vergelijken met de jaren 1970. Zijn eigen jeugdherinneringen waren een andere bron. Zo zag hij met eigen ogen soms een lijk op straat liggen, zoals in het begin van The Secret Agent en herinnert hij zich nog levendig de geuren en texturen van het Brazilië van 50 jaar geleden. Daarnaast restte nog de gigantische research die hij enkele jaren geleden deed voor zijn documentaire Retratos Fantasmas uit 2023.

De regisseur die zelf het scenario schreef van The Secret Agent is als journalist en historicus extra gepassioneerd door de geschiedenis van zijn land. De bijna 160 minuten die hij nam om zijn verhaal te vertellen, vervelen geen seconde. Hij wou echter geen typische film over de dictatuur maken maar de logica van het land blootleggen. Net zoals Walter Salles eerder dit jaar met I’m Still Here de Braziliaanse jeugd liet kennismaken met een stuk van hun geschiedenis dat ze niet bleken te kennen, draagt Mendonça Filho daar ook een gigantische steen toe bij. Toch is The Secret Agent in de eerste plaats een spannende thriller die voortkabbelt op het ritme van het carnaval.

In Cannes werd de film veelvuldig gelauwerd met bekroningen als beste regisseur, de FIPRESCI prijs en de AFCAE Award en last but not least de prijs voor de beste acteur. Die laatste kwam toe aan Wagner Moura, die de film op zijn eentje draagt. Het was voor de eerste maal dat Mendonça Filou een personage speciaal met een specifieke acteur in gedachten schreef. De rol kon niet verder verwijderd zijn van die van bikkelharde politieman in Tropa De Elite waarmee Wagner bekend werd. Inmiddels verkreeg hij bij een nog groter publiek faam door de serie Narcos en een glansrol in de film Civil War. In The Secret Agent overtuigt hij moeiteloos als geweldloze anti-held.

Kleber Mendonça Filou conceptualiseert al zijn films alsof hij even samen zit met zijn kijker net voor een diner waarbij hij dan foto’s uit albums toont die alle facetten van zijn leven portretteren. Ditmaal mogen we mee genieten van films, televisieseries, muziek en andere aspecten uit zijn bestaan in de jaren 1970. Wonderlijk om zo getuige te zijn van een stukje Brazilië, gekleurd door de ogen van een maestro en verpakt in een thriller die Hitchcock (die een gelijknamige film maakte) zou bekoren.

Genre: thriller, misdaad, drama
Jaar: 2025
Regisseur: Kleber Mendonça Filho
Cast: Wagner Moura, Gabriel Leona, Maria Fernanda Cândido, Udo Kier, Tânia Maria
Land: Brazilië, Frankrijk, Nederland, Duitsland
Duur: 158 minuten