Kleine reptielen, gekocht op vakantie, zijn geen goede huisdieren voor kleine kinderen. En wanneer de vader des huizes het alligatortje van zijn dochter beu is, verdwijnt het diertje via het toilet. Een enkeltje richting riolering, dus. Of toch niet? Want enkele jaren later verdwijnen rioolwerkers, verslonden door een monster dat zich tegoed heeft gedaan aan de resten van verboden experimenten…
Aan reptielenhorror is er binnen het genre geen gebrek, zeker niet wanneer het om krokodillen en alligators gaat. Ook dit jaar komen er weer enkele titels bij, waaronder Gator Face, dat zijn Belgische première beleeft op Razor Reel Flanders Film Fest. Toch spreken maar weinig films zo tot de verbeelding als het eenvoudigweg getitelde Alligator.
Voordat regisseur Lewis Teague zich waagde aan het werk van Stephen King voor de genrehit Cujo en de horrorbloemlezing Cat’s Eye, bracht hij al een ander soort huisdier naar het witte doek, geïnspireerd door een hardnekkige stadslegende: die van het alligatortje dat door het toilet wordt gespoeld en diep onder de straten een nieuwe habitat vindt, waar het zich voedt met ongedierte en nietsvermoedende stadswerkers.
Na een korte introductie die toont hoe deze nachtmerrie kon ontstaan – met onverantwoordelijke dierenmishandeling als uitgangspunt – slaat Alligator al snel de weg van de ecohorror in. Net zoals het latere, bekroonde The Host (2006) de milieumisstanden van het Amerikaanse leger in Zuid-Korea aan de kaak stelt, richt deze film zijn pijlen op de farmaceutische industrie.
Zowel de onethische dierenproeven als, vooral, de ronduit misdadig lakse verwerking van de karkassen van proefdieren spelen een cruciale rol in de gebeurtenissen. Toch worden die praktijken nooit het eigenlijke middelpunt van de film. Nee, Teague kiest resoluut voor een monsterfilm zonder al te veel franjes. Dat levert een niet minder sfeervolle thriller op, die de spanning vakkundig opdrijft. Vooral de claustrofobische scènes in de riolen, waar een nietsontziende superpredator op de loer ligt, zijn nagelbijtend spannend en behoren tot het beste wat het genre te bieden heeft.
Met oprechte opluchting kunnen we vaststellen dat de film niet vervalt in de veelgemaakte fout om alles te donker te filmen, maar evenmin alles overbelicht, waardoor je vergeet waar het verhaal zich hoort af te spelen. En met een beetje geduld mogen we bovendien geregeld van omgeving wisselen, wanneer de prent de premisse van haar stadslegende naar een logische conclusie voert.
De grote ster van de film is zonder twijfel het titulaire monster. De schoonheidsfoutjes in de effecten, net als de occasionele scène die er vooral lijkt te zijn omdat ze er op beeld cool uitzag, neem je er dan ook graag bij. Zeker wanneer je ziet hoe vervaarlijk het reptiel zijn honger stilt met nietsvermoedende stedelingen. Daarbij verliest de film het menselijke aspect gelukkig niet uit het oog.
Want mensen kunnen niet eindeloos verdwijnen zonder dat iemand zich met de zaak gaat bezighouden. Die taak is weggelegd voor een aangename Robert Forster als rechercheur David Madison, een politieman met een rijk verleden. Samen met zijn overste, gespeeld door Michael V. Gazzo, en de herpetologe dr. Marisa Kendall (Robin Riker) buigt hij zich over de zaak. Daarbij belandt hij onvermijdelijk in het troebele vaarwater van de lokale industrie en politiek, met de nodige gevolgen van dien.
Wellicht is het de combinatie van politieke inmenging en de dreiging van een aquatisch monster die al snel parallellen opriep met Jaws, dat vijf jaar eerder was verschenen. Het woord rip-off viel dan ook al gauw, al was dat toch een lichtzinnige conclusie. De verschillen tussen beide films zijn nog steeds aanzienlijk en bovendien talrijk. Sommige krokodillenfilms die na Alligator verschenen, gingen veel nadrukkelijker met het werk aan de haal. Juist daardoor, en dankzij de heerlijke stedelijke setting, mag deze cultklassieker zich nog steeds tot de koningen van de reptielenhorror rekenen.
Genre: horror, thriller, sciencefiction
Jaar: 1980
Regisseur: Lewis Teague
Cast: Robert Forster, Robin Riker, Michael V. Gazzo, Dean Jagger
Land: Verenigde Staten
Speelduur: 91 minuten
