De Vuurlinie van Roel Reiné uit 2023 is een ambitieus, maar onevenwichtig Nederlands drama dat constant balanceert op de dunne grens tussen een actievolle biopic en een gelaagde psychologische thriller. De bekroonde filmmaker Reiné (The Delivery, Brutale Meiden) brengt hiermee het geruchtmakende, complexe en waargebeurde levensverhaal van Marco Kroon (geboren in 1970 in ’s-Hertogenbosch) in beeld, de hoogst onderscheiden Nederlandse militair die later diep in opspraak raakte. Hoewel de film technisch en qua actie absoluut overtuigt en indruk maakt met acteerwerk van de bovenste plank, raakt de vertelling helaas verstrikt in een fragmentarische structuur die de emotionele impact soms in de weg zit.
Het grootste struikelblok van de prent ligt dan ook bij het scenario, dat simpelweg te veel zware verhaallijnen tegelijkertijd probeert te dragen. De kijker wordt voortdurend heen en weer geslingerd tussen de heroïsche, traumatische missies in Afghanistan in 2006, de latere kille Nederlandse rechtszaak wegens vermeend drugs- en wapenbezit en Kroons geheime worsteling met een gewelddadig incident dat pas jaren later aan het licht kwam.
Door deze constante sprongen in de tijd verliest deze biopic zijn narratieve focus. Net wanneer de spanning in de woestijn het kookpunt bereikt, breekt de regisseur de actie af voor een juridisch drama in de rechtbank. Hierdoor krijgt de psychologische impact van PTSS – wat de ware, emotionele kern van de film had moeten zijn – te weinig ademruimte om de kijker echt diep te ontroeren.
Visueel gezien bewijst Roel Reiné gelukkig zijn ruime ervaring met Hollywood-B-films, wat resulteert in beelden die voor Nederlandse begrippen spectaculair zijn. De gevechtsscènes in Afghanistan voelen urgent, claustrofobisch en rauw aan, mede dankzij het dynamische camerawerk dat Reiné vaak zelf hanteerde. Dit contrast wordt versterkt door een scherpe kleurcorrectie: de oorlogssituatie is gehuld in overbelichte, stoffige geeltinten die de hitte tastbaar maken, terwijl het Nederlandse heden kil en blauwachtig oogt om Kroons mentale isolatie te symboliseren.
Keerzijde van deze Hollywood-aanpak is dat de regie soms doorslaat in melodrama. Het overmatige gebruik van slow-motion tijdens dramatische sleutelmomenten haalt de rauwe realiteit onnodig uit de film en maakt het geheel bij vlagen net iets te bombastisch.
Dat De Vuurlinie ondanks die onevenwichtigheid toch min of meer overeind blijft, is grotendeels te danken aan de acteerprestaties. Waldemar Torenstra (Wraak, Alles op Tafel, Singel 39) levert als Marco Kroon een van de beste rollen uit zijn carrière. Hij transformeert zowel fysiek als mentaal en overtuigt evenzeer als charismatische leider in het veld als wanneer hij als gebroken, paranoïde man thuis op de bank zit te trillen.
Naast hem fungeert Sallie Harmsen (Zee van Tijd, Blade Runner 2049, Moloch) als zijn echtgenote Mirjam en het broodnodige emotionele anker. Zij speelt de frustratie en de onvoorwaardelijke liefde van het thuisfront subtiel en krachtig, zonder in clichés te vervallen. Samen met sterke bijrollen van onder anderen Pierre Bokma en Jeroen Spitzenberger geven zij het drama het nodige gewicht, waarbij ook de snaarstrakke montage van inslaande mortieren en fluitende kogels de kijker onverbiddelijk de strijd in trekt, ook al is de aanzwellende orkestmuziek soms iets te dwingend aanwezig. Verdienstelijk acteur Huub Stapel zijn rol is echter zo klein dat we vermoeden dat hij gewoon heeft toegezegd uit vriendendienst.
Uiteindelijk is De Vuurlinie een verdienstelijke poging om een complex, modern Nederlands trauma bespreekbaar te maken. De film kiest gelukkig geen partij en weigert Kroon puur als heilige of zondaar neer te zetten, maar toont hem juist als een feilbaar mens die getekend is door de gruwelen van de oorlog. Als pure entertainment- en actiefilm slaagt de productie dik voldoende, maar als diepgravend psychologisch drama schiet het tekort omdat het simpelweg te veel tegelijk wil vertellen. Het resultaat is een imperfecte, maar boeiende kijkervaring.
Genre: drama, biopic, oorlog, actie
Jaar: 2023
Regisseur: Roel Reiné
Cast: Waldemar Torenstra, Sallie Harmsen, Pierre Bokma, Jeroen Spitzenberger, Huub Stapel
Land: Nederland
Speelduur: 120 minuten
