Whale Rider 

Met de voltreffers The Piano en Once were Warriors zag het er even naar uit dat het ongerepte natuureiland Nieuw-Zeeland zich als boeiend filmland zou profileren. Economische redenen en een plotse uitstroom van het inheemse talent hebben deze droom jammerlijk tenietgedaan. Maar dankzij het enorme succes van de Lord of the Rings-trilogie, is Nieuw-Zeeland definitief aan het grote publiek voorgesteld. Ook het uiterst charmante Nieuw- Zeelandse drama Whale Rider neemt ons mee naar onze antipoden.

Het verhaal begint wanneer een jonge moeder tijdens een pijnlijke bevalling van een tweeling, samen met de jongensbaby overlijdt. Het meisje Pai overleeft. De vader – een rol vertolkt door de miskende maar ronduit schitterende acteur Cliff Three Kings, Training Day en Blow Curtis – is psychisch kapot en vlucht van verdriet het land uit. De opvoeding van de levenslustige Pai laat hij over aan haar grootouders, Koro en Nanny. Een heuse opdoffer voor opa, want als stamhoofd van de Ngati Kanohi, is het traditie dat hij wordt opgevolgd door zijn zoon. Trouwens, volgens een oude Maorilegende maakten de voorouders van de huidige Nieuw-Zeelanders de overtocht vanuit Hawaï per kano. Eén van hen, Paikea, verdronk bijna maar werd door een walvis afgezet op de oostkust van het nieuwe land. Per generatie neemt een afstammeling van Paikea het leiderschap van de stam op zich. Een probleem dus, want de eerste opvolger poetst de plaat en de tweede opvolger is het meisje Pai, en dat is volgens de overlevering onverantwoord. Stugge opa gelooft niet in girl power en gaat ijverig op zoek naar een volwaardige mannelijke opvolger. Pai verzet zich vastberaden tegen deze miskenning en wil voor altijd de achterhaalde tradities doorbreken. Pai gebruikt haar potentieel spirituele gaven, communiceert met de walvissen – heilige dieren volgens de Maori’s- en eist haar plaats op.

Whale Rider is een overtuigende verfilming van de gelijknamige roman van Witi Ihimaera uit 1986, waarin een modern en realistisch coming-of-age-proces bevallig wordt vermengd met de mystiek van de Maori’s. Uiteraard een metafoor voor dit aan rituelen verknochte volk in volle en schrijnende crisis. Hoewel het verhaal wat zwaar op de hand is en het ritme niet altijd vlot, verrijkt de energieke cineaste haar tweede langspeler met een gezonde dosis humor, pittige details en wendingen, gevatte karakterschetsen, prachtige fotografie, en vermijdt ze goedkoop gepronk met de Maori-gebruiken en overbodige sentimentaliteit -de mythische en overgestileerde climax zien we graag door de vingers. Deze sympathieke magischrealistische fabel is bovendien aandoénlijk door de onvoorstelbaar verrukkelijke vertolking van nieuwkomer Keisha Castle-Hughes als Pai en de sfeerrijke klassemuziek van Lisa Gerrard. Terecht werd dit vertederende en reeds fel bekroonde pareltje op elk filmfestival de uitgelezen publieksfavoriet.

Genre: drama, familie
Jaar: 2002
Regisseur: Niki Caro
Cast: Keisha Castle-Hughes, Rawiri Paratene, Vicky Haughton
Land: Nieuw-Zeeland, Duitsland
Speelduur: 101 minuten