Dog Day Afternoon 

Dog Day Afternoon blijft, ruim 50 jaar na zijn release, een film die je meteen grijpt. Gebaseerd op een bankoverval die daadwerkelijk is gebeurd in 1972, zet regisseur Sidney Lumet een chaos neer die zich bijna documentair ontvouwt: rauw, menselijk en opvallend actueel. Wat begint als een knullige misdaadactie van twee onhandige overvallers groeit uit tot een mediaspektakel dat precies laat zien hoe snel nieuws zich kan verspreiden, hoe publiek en politie reageren en hoe dun de lijn vaak is tussen dader en slachtoffer.

Het is hoogzomer in Brooklyn: verzengende hitte, gespannen sfeer. Sonny (Al Pacino) en Sal (John Cazale) willen een bank overvallen, maar al na enkele minuten loopt alles mis. Geen geld, paniek, rook en een derde man die op het laatste moment afhaakt. Nog voordat ze kunnen vluchten, is de bank omsingeld door een leger aan agenten, journalisten en ramptoeristen die het tafereel veranderen in iets dat doet denken aan een festival of manifestatie. De overval ontspoort tot een lang, zenuwslopend onderhandelingsspel met onverwachte wendingen en een groeiende band tussen gijzelnemers en gijzelaars.

Lumet, toen al bekend van onder meer Twelve Angry Men en The Pawnbroker, toont opnieuw zijn talent voor menselijke dynamiek en morele spanningsvelden. De bank wordt een mini-universum waarin angst, verbondenheid, frustratie, humor en kwetsbaarheid elkaar afwisselen. Ondanks de sympathie die Sonny oproept, blijft het verhaal hard en eerlijk: iemand moet verliezen. Een einde zonder schade bestaat niet en dat voel je.

Dat Dog Day Afternoon vandaag nog zo scherp en hedendaags aanvoelt, is beslist het grootste compliment dat je een prent van deze ouderdom kunt geven. Lumet snijdt thema’s aan die nu nog steeds brandend actueel zijn: mediagekte, publieke opinie als spektakel, identiteitskwesties, machtsverhoudingen en politieoptreden. Dit heistdrama voelt, ondanks z’n tijdsbeeld, verrassend modern en intens persoonlijk.

Pacino zit hier op het absolute hoogtepunt van zijn kunnen: explosief, energiek, maar met een emotionele onderlaag die je voortdurend verrast. Zijn telefoongesprekken zijn nog altijd voorbeelden van hoe je spanning en karakterbouw combineert zonder groots vertoon. John Cazale is subtiel en hartverscheurend als Sonny’s stille partner in crime en Chris Sarandon als Sonny’s vriend, levert een bijrol die deze psychologische actieflick extra gelaagd maakt. Cazale’s eigen tragische lot: hij had slechts vijf films, vijf meesterwerken (The Deer Hunter, The Godfather I en Part II, The Conversation) en dan te jong gestorven (42 jaar), geeft zijn prestatie inmiddels bijna mythische allure.

Dog Day Afternoon is een klassieker die zijn leeftijd trotseert met vijf Oscar-nominaties waarvan scenarist Frank Pierson er één kon verzilveren, Een crimethriller die de perfectie raakt tussen realisme, spanning en empathie, zonder pretentie, maar met een ongekende authenticiteit. Vijf decennia later is Dog Day Afternoon nog altijd relevant, ontroerend en technisch verbluffend. Een tijdloos hoogtepunt uit de filmgeschiedenis.

Genre: drama, crime, thriller, actie, biopic
Jaar: 1975
Regisseur: Sidney Lumet
Cast: Al Pacino, John Cazale, Chris Sarandon, Penelope Allen, Carol Kane, John Marriott
Land: USA
Speelduur: 125 minuten