Béla Tarr op 70-jarige leeftijd overleden 

De Hongaarse filmmaker Béla Tarr, wereldwijd geroemd als pionier van de zogenoemde slow cinema, is op 70-jarige leeftijd overleden. Tarr stond bekend om zijn duistere, apocalyptische films, waaronder Damnation en het monumentale Sátántangó. Zijn overlijden werd dinsdag bekendgemaakt door de European Film Academy, waarvan hij sinds 1997 lid was. Volgens de academie overleed hij na een langdurige en ernstige ziekte. In een verklaring werd Tarr omschreven als een uitzonderlijk regisseur met een uitgesproken politieke stem, die zowel door collega’s als door publiek over de hele wereld diep werd gerespecteerd. De familie vroeg om rust en privacy in deze moeilijke periode.

Tarrs naam is onlosmakelijk verbonden met de slow cinema-beweging, die zich kenmerkt door zwart-witbeelden, extreem lange en ononderbroken shots, minimale dialogen en het loslaten van klassieke verhaallijnen. Zijn films tonen vaak een sombere, alledaagse realiteit in Oost-Europa. Het bekendste voorbeeld hiervan is Sátántangó uit 1994: een film van zevenenhalf uur over het verval van een Hongaars dorp na de val van het communisme. Ondanks – of juist dankzij – de uitzonderlijke lengte groeide de film uit tot een meesterwerk dat regelmatig wordt genoemd in lijstjes van de beste films aller tijden.

Béla Tarr werd geboren op 21 juli 1955 in Pécs, Hongarije. Als kind speelde hij kleine rollen op televisie en op zestienjarige leeftijd begon hij met het maken van films. Zijn vroege werk trok de aandacht van Béla Balázs Studio, dat zijn speelfilmdebuut Family Nest (1979) financierde. Na zijn afstuderen aan de Academie voor Theater en Film in Boedapest maakte hij naam met films als The Outsider, The Prefab People en Almanac of Fall. Zijn vijfde film, Damnation (1988), betekende een doorbraak: het was de eerste onafhankelijke Hongaarse film en vestigde internationaal zijn kenmerkende, gecontroleerde cameravoering.

Na het succes van Sátántangó volgden nog enkele invloedrijke werken, waaronder Werckmeister Harmonies (2000), mede geregisseerd door zijn vrouw en vaste medewerker Ágnes Hranitzky. Later maakte hij onder meer The Man From London met Tilda Swinton en The Turin Horse (2011), waarvoor hij de Grote Juryprijs in Berlijn won en dat hij aankondigde als zijn laatste film. Daarna wijdde Tarr zich aan het onderwijs en richtte hij in Sarajevo de filmschool Film.Factory op, waar hij jonge filmmakers begeleidde en internationale gastdocenten aantrok. Zo bleef zijn invloed op de cinema voortleven, ook buiten het witte doek.