Geduld is het sleutelwoord in Le Chant des Forêts en dit zowel van de filmmaker, de D.O.P., de kijker en vooral van de dieren die zich laten observeren door Michel Munier. De bejaarde natuurvorser brengt al meer dan achthonderd nachten door onder een spar in de Vogezen, turend naar vossen, reeën, herten, lynxen en – als ultieme visuele trofee – de zeldzame auerhaan, een kleurrijke vogel uit de onderfamilie van de ruigpoothoenders die een uniek dubbel en wat bizar roepgeluid maakt een praalt met zijn opgezette pronkstaart. De prent klinkt inhoudelijk bijna als pure contemplatie, maar achter die verstilling schuilt een documentaire die opvallend veel over mensen vertelt en minder over natuur.
De Franse regisseur en wildlife-fotograaf Vincent Munier trekt de bossen in met zijn vader Michel en zijn twaalfjarige zoon Simon. Wat zich ontvouwt, is niet enkel een ode aan een bedreigd ecosysteem, maar vooral ook een film over overdracht, mannelijkheid en erfgoed. De natuur fungeert daarbij minder als onderwerp dan als symbolisch decor voor een generatie-overschrijdende mannenband waarin de zoon letterlijk en figuurlijk in de voetsporen van vader en grootvader treedt.
Die focus op het menselijke perspectief is geen toeval. Ook in Muniers vorige, met een César- en Lumière-award-bekroonde documentaire La panthère des Neiges uit 2021, sluimerde al een neiging tot zelfmythologisering. Daar werd die nog subtiel gecorrigeerd door co-regisseur en cameravrouw Marie Amiguet, die afstand en reflectie inbracht. In deze film ontbreekt dat tegengewicht grotendeels. Het gevolg: de auerhaan nochtans met uitsterven bedreigd, moet de schermtijd delen met uitgebreide bespiegelingen van grootvader Munier over de gelukzaligheid van het observeren zelf. De zeldzaamheid van de dieren verbleekt bij de nadruk op de ervaring van de natuurobserverende mens.
Dat is jammer want visueel valt er weinig op Le Chant des Forêts aan te merken. De beelden zijn vaak ronduit indrukwekkend: herten die door nevelige rivierarmen trekken, een lynx die zich heel even laat zien in het dichte struikgewas, vogels die opgaan in een winters boslandschap. Munier blijft een meester van het geduldige kader en het perfecte licht. Maar die esthetiek wordt zwaarbelast door een pathetische voice-over die liever zwelgt in pseudo-filosofische anekdotes dan een concrete ecologische of historische context te bieden.
In vergelijking met recente natuurdocumentaires valt dat des te meer op. Waar reeksen als Planet Earth III of Our Planet, beide van David Attenborough, expliciet de menselijke impact benoemen en wetenschappelijke duiding koppelen aan spectaculaire beelden, blijft Munier opvallend vaag over de oorzaken van natuurverlies. Zelfs intiemere auteurs-gedreven documentaires zoals Fire of Love (Sara Dosa) of All that Breathes (Shaunak Sen) slagen erin persoonlijke betrokkenheid te verzoenen met een scherpe blik op ecologische urgentie. Bij Munier overheerst daarentegen een nostalgische, bijna ritualistische benadering waarin traditie belangrijker lijkt dan verandering.
De kijker wordt zo opgezadeld met lange dialogen tussen vader, zoon en grootvader, repetitieve close-ups van de ernstig kijkende Simon en bezinnende lessen die meer weg hebben van morele catechese dan van natuurfilm. Het vergt flink wat van het geduld dat de film zelf predikt om die momenten uit te zitten.
De ‘zang’ waarnaar de titel verwijst, wordt overstemd door de al te nadrukkelijke commentaar van de vader van de regisseur. Wat zich aandient als een documentaire over wilde natuur, ontpopt zich vooral als een zelfbewuste meditatie over mannelijke overdracht en traditie. De natuur blijft daarbij decor: prachtig gefilmd, maar zelden echt bevraagd.
Waar hedendaagse natuurdocumentaires steeds vaker de mens confronteren met zijn verantwoordelijkheid, kiest Munier voor een naar binnen gekeerde blik. Het resultaat is een film die visueel betovert en muzikaal magnetiseert dankzij het samenspel van vioolvirtuoos Warren Ellis en de hemelse stemmen van Dom La Nena en Rosemary Standley, maar inhoudelijk vastloopt in een egocentrisch, eerder antropocentrisch dan ecocentrisch wereldbeeld. Wonderlijk mooi, snoepgoed voor ornithologen en naturalisten, maar uiteindelijk meer een mannen- dan een natuurverhaal.
Genre: Documentaire
Jaar: 2025
Regisseur: Vincent Munier
Cast: Vincent Munier, Michel Munier, Simon Munier
Land: Frankrijk
Speelduur: 93 minuten
No Other Choice (Eojjeolsuga Eobsda)
Le Chant des Forêts
Primate
Nuremberg
