The Fog of War is geen ‘gewone’ documentaire, maar een meeting of the minds. Achter de camera zat Errol Morris, de regisseur die in ’88 ophef maakte met de docuthriller The Thin Blue Line. Voor de camera zat de 87-jarige Robert S. McNamara, de ex-president van Ford Motor Company en de World Bank, maar vooral de gewezen minister van Defensie onder J.F. Kennedy en Lyndon Johnson ten tijde van de Cuba-crisis en de Vietnam-oorlog. Uit meer dan twintig uur interviewmateriaal compileerde Morris een bijna twee uur durend en uitermate fascinerend overzicht van het leven van de ‘architect van de Vietnam-oorlog’ en de politieke geschiedenis van de tweede helft van de 20ste eeuw. Aan de hand van elf provocatieve anekdotes – Eleven lessons of Rlobert S. McNamara is trouwens de ondertitel- die hij ondanks zijn hoge leeftijd bijna zo scherp als een bajonet becommentarieert, laat hij weliswaar ook een traan voor de moord op JFK, verontschuldigt hij zich voor zijn criminele fouten en ontvouwt hij bovendien een tot nu toe top secret gehouden maar betekenisvol raket-crisis-scenario dat ooit tegen Cuba is uitgewerkt. Hoewel Morris als student nog tegen McNamara demonstreerde, neemt hij hem nergens onder vuur. Je krijgt dus doelbewust maar één gezichtspunt aangereikt, dat van een bedreven talking head dat worstelt met zijn eigen geschiedenis en die van de vorige eeuw.
Door de krachtige uitspraken te illustreren met archiefbeelden en recent vrijgegeven opnamen uit het Witte Huis in combinatie met de energieke muziek van Philip Glass, is dit unieke essay meteen ook toegankelijk voor een ruim publiek. Het is een geschiedschrijving van binnenuit die nog wordt opgedreven door het minutieus gebruik van de door Morris uitgevonden interrotronstijl, een opzienbarende techniek waarbij de protagonist wordt gefilmd in een spiegel die aan één kant doorzichtig is, waardoor je het gevoel krijgt dat je voortdurend recht in de ogen wordt aangekeken. Kortom: ongezouten Errol Morris compileerde een beklijvend portret van Robert S. McNamara. journalistiek die fel contrasteert met de manipulerende stijl van Michael Moore.
Genre: documentaire, historisch, oorlog
Jaar: 2003
Regisseur: Errol Morris
Cast: Robert McNamara, John F. Kennedy, Fidel Castro
Land: Verenigde Staten
Speelduur: 107 minuten