Tamara Kotevska maakte internationaal naam met haar voor een Oscar genomineerde documentaire Honeyland uit 2019 en met originele titel: Medena Zemja. Met haar nieuwe film The Tale of Silyan, trekt de Noord-Macedonische regisseuse die lijn overtuigend verder. Net als haar vorig werk is het een bedachtzame, visueel rijke documentaire over de broze verhouding tussen mens en natuur. Het resultaat scheerde in het festivalcircuit hoge toppen en sleepte er tal van belangrijke prijzen in de wacht en groeide uit tot een van de meest gelauwerde natuurdocumentaires.
Het vertrekpunt klinkt bijna als een fabel. In een klein ruraal dorp in Noord-Macedonië vindt de oudere boer Nikola op een vuilnisbelt een gewonde witte ooievaar met een gebroken vleugel. Hij ontfermt zich over het dier en verzorgt het geduldig tot het weer kan vliegen. Wat begint als een toevallige ontmoeting groeit uit tot een onverwachte, ontroerende band tussen mens en dier.
Kotevska observeert die merkwaardige vriendschap met dezelfde rustige en scherpe blik die Honeyland zo bijzonder maakte. Haar camera blijft op afstand, maar registreert alles: de kleine rituelen van het dagelijkse leven, de aarzelende toenadering tussen Nikola en de vogel, de stille momenten waarin vertrouwen langzaam groeit. Humor en tederheid sluipen subtiel in de scènes, zonder dat de film ooit sentimenteel wordt.
Tegelijk schetst de filmmaker in deze docu een bredere context. Het dorp waarin Nikola leeft, draagt de sporen van economische achteruitgang. De vuilnisbelt waar hij de ooievaar vindt, symboliseert de menselijke inbreuk op een landschap dat ooit onaangeroerd was. De witte vogels die boven de velden cirkelen – in het dorp bevindt zich een van de grootste ooievaarskolonies van de regio – worden zo een krachtig beeld voor een natuur die steeds meer onder druk staat.
De documentaire verweeft die realiteit en de schrijnende economische toestand van de plaatselijke boeren die dagelijks moeten vechten om te overleven met lokale folklore. Een 17e-eeuwse Macedonische legende vertelt over een jongen die door een vloek van zijn vader in een ooievaar verandert. Die mythische laag geeft het verhaal een bijna sprookjesachtige dimensie, terwijl Nikola’s persoonlijke geschiedenis – zijn eenzaamheid, zijn afstand tot zijn familie – het geheel stevig in de werkelijkheid verankert.
Visueel is de prent opnieuw indrukwekkend. Kotevska’s vaste cameraman Jean Dakar vangt het Noord-Macedonische landschap in verstilde, warme en vaak adembenemende beelden. De sneeuwwitte en luid klepperende ooievaars steken fel af tegen de grauwe omgeving van de vuilnisbelt. Het contrast kan nauwelijks groter: pure schoonheid tegenover door mensen veroorzaakte vervuiling.
Wat overblijft is een kleine, mooie, ontroerende en ingetogen eco-fabel met een verrassend grote emotionele kracht. Zonder dramatische effecten of expliciete boodschappen toont Kotevska hoe respect, geduld en empathie een brug kunnen slaan en niet alleen tussen mensen, maar ook tussen mens en dier. Dat die eenvoudige, maar krachtige boodschap wereldwijd zo veel prijzen en festivalonderscheidingen opleverde, hoeft dan ook niet te verbazen.
Genre: documentaire
Jaar: 2025
Regisseur: Tamara Kotevska
Cast: Nikola Conev, Jana Coneva, Aleksandra Coneva, Aleksandar Conev, Ile Stojkovski
Land: Noord-Macedonië, USA
Speelduur: 80 minuten
