Succes en geluk zijn als het weer: ze kunnen plots en hevig omslaan. Voor Paul en Barbara gaan beide zelfs hand in hand. Terwijl ze dobberen in een plezierbootje voor de kust van het Spaanse vissersdorpje Imboca, belanden ze samen met een ander koppel in een storm. Het is aan hen om hulp te zoeken in het dorp – een plek waar God van zijn troon is gestoten door een andere entiteit, met eigen eisen voor zijn aanbidders…
De verhalen van H.P. Lovecraft blijven filmmakers met succes inspireren. Zo mocht Paolo Gaudio voor zijn kortfilm Dagon de Méliès d’Argent in ontvangst nemen op het Razor Reel Flanders Film Festival in 2025. Hij is zeker niet de eerste die Lovecrafts interpretatie van de Sumerische godheid op geslaagde wijze naar het scherm vertaalt.
Het is inmiddels ook al een kwarteeuw geleden dat regisseur Stuart Gordon dit opperwezen uit de golven opriep. Voor een laatste samenwerking met scenarist Dennis Paoli en producer Brian Yuzna – met wie hij eerder Re-Animator (1985) en From Beyond (1986) maakte – nam Gordon ons in 2001 opnieuw mee op een kosmisch horroravontuur, zij het met de nodige creatieve vrijheden.
Zo is Dagon, ondanks de titel, niet gebaseerd op het gelijknamige kortverhaal, maar eerder op de tweede vermelding van het wezen binnen de Lovecraft-mythe: de novelle The Shadow over Innsmouth, die dit jaar haar 90-jarig bestaan viert. Het fictieve Innsmouth, Massachusetts, werd ingeruild voor het al even fictieve Imboca in Spanje, en het verhaal kreeg een hedendaagse setting.
Dat alles doet echter niets af aan het kijkplezier. Na een vlotte introductie zetten Ezra Godden (Paul) en Raquel Meroño (Barbara) voet aan wal, waarna we meteen worden ondergedompeld in de grimmige, atmosferische straatjes van het afgelegen dorp. Het duurt niet lang voordat de eerste vreemde tekenen zich aandienen. Zelden is het geruststellend wanneer een kerk zichzelf de titel ‘esoterisch’ toekent…
Vanaf dat punt wordt het verhaal alleen maar beter. Alles in het dorpje voelt grauw, smerig en fundamenteel verkeerd aan, en wanneer de bewoners ons koppel komen ‘verwelkomen’, is de setting meteen perfect voor een spannende survivalhorror. Suspensevolle achtervolgingen door nauwe steegjes, vervallen huizen en verraderlijke domeinen worden strak en duister in beeld gebracht; in geen tijd zit je op het puntje van je stoel en dan moeten de echte gruwelijkheden nog beginnen.
De bewoners van Imboca hebben hun menselijkheid al lang achter zich gelaten, zowel geestelijk als lichamelijk. Met vaak indrukwekkende praktische effecten krijgen we hun slijmerige transformaties te zien, als aanpassingen aan een nieuw bestaan in dienst van hun godheid. Hoe een volledig dorp zo diep kon wegzinken in deze bodyhorrorwaanzin, wordt dan weer uit de doeken gedaan door een lokale dronkaard.
Gespeeld door Francisco Rabal in zijn laatste rol – de film werd ook postuum aan hem opgedragen – vult Ezequiel de ontbrekende puzzelstukken in, in een verhaal van wanhoop en hebzucht dat op een ongemakkelijke manier begrijpelijk aanvoelt. Vervelen zul je je in Imboca alleszins niet snel.
De enige momenten waarop de film een steek laat vallen, zijn wanneer er naar computereffecten wordt gegrepen, zoals in een droomsequentie en bij een flitsend optreden van de titulaire god. Gelukkig blijven deze scènes kort en beperkt, al verraden ze wel de leeftijd van de film. Daarnaast zullen Lovecraft-puristen zich mogelijk storen aan de vrijheden die ten opzichte van het bronmateriaal werden genomen.
Zelf betreuren we vooral het verlies van de existentiële horror die de novelle zo sterk kenmerkt. Hier wordt dat aspect slechts vluchtig aangeraakt, zonder veel diepgang. Maar wie zin heeft in een vlotte, no-nonsense survivalhorror, vindt in Dagon zeker een bestemming die het ontdekken waard is.
Genre: horror, fantasy, mysterie
Jaar: 2001
Regisseur: Stuart Gordon
Cast: Ezra Godden, Raquel Meroño, Francisco Rabal, Macarena Gómez
Land: Spanje
Speelduur: 98 minuten
