Op de hedendaagse jeugd zal National Treasure wellicht wat ouderwets overkomen: het verhaal van deze avonturenfilm is niet gebaseerd op een stripalbum of videogame, maar komt uit de goed geoliede Jerry Bruckheimer-spektakelfabriek en de helden beschikken niet over superkrachten en moeten beroep doen op gezond verstand.
Benjamin Franklin Gates is de laatste van een roemrucht geslacht van schattenjagers. Net zoals zijn voorzaten gaat hij begerig op zoek naar een mythische schat. De noodzakelijke sleutels om deze waardevolle buit terug te vinden, zitten ingenieus verborgen in historische documenten en dito monumenten.
De gevaarlijke zoektocht wordt opgefleurd door Riley, een geschifte geniale nerd die voor de nodige komische noot zorgt, Abigail, een verleidelijk blondje mét hersenen en dus niet fungeert als louter decoratie en Howe, een miljonair van slechte inborst die als antagonist voldoende dreiging in het verhaal injecteert.
National Treasure is een entertainende mix van Indiana Jones-materiaal en puzzelachtige hints in de stijl van Dan Browns The Da Vinci Code, waarbij het plezier vooral schuilt in het ontrafelen van raadsels en het verbinden van historische feiten met fictieve intriges.
Een van de grootste pluspunten is zonder twijfel het tempo: de prent dendert voort van de ene aanwijzing naar de andere zonder al te veel stil te staan en dat zorgt voor een vlotte en toegankelijke kijkervaring. Daarnaast werkt het spelelement bijzonder aanstekelijk: als kijker word je bijna uitgedaagd om zelf mee te denken en de puzzelstukjes samen te leggen. Ook de locaties en het gebruik van bekende Amerikaanse symboliek – van archieven tot monumenten – geven de film een educatief randje dat, hoewel oppervlakkig, toch een zekere meerwaarde biedt. De combinatie van avontuur, lichte humor en een tikje geschiedenis maakt het geheel geschikt voor een breed publiek.
Daartegenover staan echter ook duidelijke minpunten. De acteerprestaties blijven vrij vlak en soms houterig. Nicolas Cage speelt zijn rol met de nodige sérieux, maar mist de speelse flair die een dergelijk avonturenpersonage echt memorabel maakt. De nevenpersonages blijven bovendien nogal stereotiep: de nerd, de schone met brains, de slechterik met geld, het zijn bekende archetypes die zelden verrassen. Ook het scenario op zich is niet altijd even geloofwaardig en de opeenstapeling van toevalligheden aangedikt met wel erg handige ontdekkingen vragen een flinke dosis goodwill van de kijker.
Visueel blijft de film degelijk maar weinig vernieuwend. De actie is functioneel en overzichtelijk, maar mist echte spektakelwaarde of inventiviteit. Wie op zoek is naar baanbrekende special effects of adembenemende setpieces zal hier op zijn honger blijven. Bovendien blijft de emotionele betrokkenheid beperkt: de personages krijgen weinig diepgang, waardoor hun motivatie en ontwikkeling eerder schetsmatig aanvoelen.
Toch slaagt National Treasure erin om, ondanks zijn gebreken, te entertainen. Het is een amalgaam dat zich niet al te serieus neemt en vooral mikt op puur avontuur en ontspanning. Als oubollige, maar sympathieke adrenalinestoot – een soort nostalgische terugblik op klassieke schattenjagersfilms – kan deze Disneyprent tot op bepaalde hoogte wel worden gesmaakt. Ideaal dus voor een avondje ongecompliceerd vermaak, zolang je de logica af en toe even opzijzet.
Genre: avonturenfilm
Regisseur: Jon Turteltaub
Cast: Nicolas Cage, Sean Bean, Diane Kruger, Jon Voight, Harvey Keitel, Christopher Plummer
Land: USA
Speelduur: 125 minuten
