De grotendeels Franstalige Belgische film Coward van Lukas Dhont werd zeer laat voorgesteld, in de eerste plaats omdat de regisseur zijn film nog aan het afwerken was. Voor Dhont is dit de tweede keer in de competitie, nadat Close in 2022 de Grand Prix won. De film speelt zich af langs het Belgische front tijdens de Eerste Wereldoorlog. Pierre en Francis, twee jonge soldaten, ontdekken een emotionele en seksuele band. De ene is een boerenzoon, de andere een kleermaker met artistiek talent. Naar verluidt werd Dhont geïnspireerd door een oude foto van soldaten verkleed als vrouwen midden in de Eerste Wereldoorlog. De sterkte van de film zit hem in de casting en de acteurs- en cameraregie; dat was ook al zo bij Girl en Close. Maar het script viel in de tweede helft wat tegen. Kansen om tot een hartverscheurende finale te komen, blijven liggen. In de sterkste scène voeren de twee soldaten een nummertje op: de ene in vrouwenkleren, de andere als een Pierrot. Hun bevelvoerders amuseren zich tot de situatie vernederend wordt. Dit had een fantastische aanzet kunnen zijn om de spanning op te drijven. In de plaats blijft Dhont steken in een minder interessant en superzacht melodrama. Om die reden was te verwachten dat de Belg enkel in aanmerking zou komen voor beste regie of een prijs voor de twee debuterende hoofdrolspelers Emmanuel Macchia en Valentin Campagne. Dat laatste is gebeurd. Maar eigenlijk had Dhont de prijs moeten krijgen voor beste acteursregie. Als er iets is wat hij zeer goed kan, is het casten. Nu moet hij er voor volgende keer op letten dat hij ook een script heeft dat je van je sokken blaast.
In Cannes Première draaide The End of It van Maria Martínez Bayona. In een nabije toekomst heeft de mensheid veroudering overwonnen. Een cocktail van bloedreiniging, botvervanging en farmaceutica brengt onsterfelijkheid voor wie het zich kan veroorloven. Maar wat als je het leven moe bent? Claire, een voormalige provocatieve kunstenares die haar 250ste verjaardag nadert, besluit dat ze er genoeg van heeft. Ze wil sterven. Haar beslissing wekt conflicten op met haar man, haar dochter en haar AI-assistent. Het speelfilmdebuut van de Spaans-Britse regisseur Martínez Bayona is interessant maar dramatisch zwak. De film kabbelt door tot het einde zonder verrassingen. Wel knap is de vertolking van Rebecca Hall.
Onbegrijpelijk waarom Histoires de la Nuit van Léa Mysius in de competitie zat, behalve dan omdat de film geregisseerd werd door een vrouw. Voor haar derde speelfilm, na Ava en Les Cinq Diables, beide al eerder op de Croisette, adapteert Mysius de gelijknamige roman van Laurent Mauvignier. Het verhaal speelt zich af in een afgelegen gehucht op het Franse platteland. Nora, Thomas en hun dochter Ida leven er in stilte, samen met hun solitaire buurvrouw Cristina. Wanneer de verjaardag van Nora gevierd moet worden, duiken drie onheilspellende mannen op bij de boerderij. Mysius bouwt van bij het begin een constante beklemming op. Het is duidelijk dat iets giftig in de lucht hangt. De prent doet denken aan een mix van Key Largo van John Huston en The Visitors van Elia Kazan. Het eerste uur is behoorlijk spannend, maar tijdens de gewelddadige confrontatie met een compleet belachelijke climax valt de film in elkaar en merk je dat Mysius niets te vertellen had. Het is leuk om genrefilms in de competitie te hebben, maar regie door een vrouw is geen geldige reden.
Tien jaar na The Wailing keert de Zuid-Koreaan Na Hong-jin, de regisseur van het schitterende The Chaser, eindelijk terug naar Cannes, ditmaal voor het eerst in de officiële competitie. Hope is een sciencefictionfilm die zich afspeelt in het gelijknamige stadje, vlak bij de gedemilitariseerde zone aan de Noord-Koreaanse grens. Een plaatselijk politiehoofd wordt geconfronteerd met een mysterieus wezen dat een totale chaos ontketent. Na Hong-jin weet in het eerste uur grenzen te verleggen in het actiegenre. Meestal duurt een actiesequentie twintig minuten, maar hier duurt ze een volledig uur. Daarna valt de film even stil om opnieuw over-the-top-actie te brengen, helaas ook met slordige CGI. Voor een peperdure film had men toch wat meer kunnen investeren in de monsters. Dit was net als Histoires de la Nuit geen film voor de competitie. Waarom moet hij op de lijst staan als je toch weet dat de juryleden hem nooit een prijs zullen toekennen? Paper Tiger van James Gray was ook een genrefilm en eerder conventioneel in de algemene benadering, maar hij had iets te vertellen en past dus wel in de competitie.
Wanneer ik terugblik, merk ik dat Cannes nu vooral een festival is waar door Frankrijk gesteunde films aan bod komen. Vroeger was dat ook zo, maar nu veel meer. Volledig Franse producties waren Garance, Moulin, Histoires de la Nuit, Une Femme de Ma Vie en L’Abandon. Onder de Franse coproducties behoorden Fjord, Coward, La Bola Negra, Parallel Tales, Soudain, Fatherland en The Dreamed Adventure. Dat is meer dan de helft van de 22 competitiefilms en zeker geen toeval. Een ander opvallend aspect waren de films geregisseerd door vrouwen: slechts vijf. Dat is weinig, maar drie van die vijf waren zo zwak dat ze er niets te zoeken hadden. Het festival heeft dus nog altijd een probleem in het vinden van degelijke films gemaakt door vrouwen. Misschien moet men breder gaan kijken en films uit Un Certain Regard overhevelen naar de officiële competitie. Of gewoon genderneutraal beslissen.
