Het is bijna een decennium geleden dat we nog een film van de Russische cineast Andrei Zvyagintsev op het grote witte doek te zien kregen, en daar zijn uiteenlopende redenen voor. In 2021 moest de filmmaker vechten voor zijn leven nadat hij besmet raakte met corona. Een lange revalidatie volgde in een Duitse kliniek, waar hij maar liefst elf maanden verbleef. Daarnaast wilde hij, net als veel van zijn landgenoten, niet terugkeren naar zijn thuisland Rusland. De filmmaker wilde immers niet geassocieerd worden met de daden van een agressor. Het gevolg was dat de financiering van zijn projecten vanuit zijn land van herkomst volledig werd stopgezet. Met de hulp van Europese producenten komt hij nu met Minotaur, een moderne bewerking van de klassieker La Femme infidèle uit 1969 van de Franse cineast Claude Chabrol. Het is opnieuw een uitgestoken middelvinger naar de corruptie en het beleid in Rusland, een rode draad die doorheen het werk van de regisseur loopt.
Centraal staat de gewiekste zakenman Gleb (Dmitri Mazurov), zaakvoerder van een succesvol transportbedrijf. Hij behoort tot de bovenlaag van de Russische bevolking en leidt samen met zijn vrouw Galina (Iris Lebedeva) en hun zoon een comfortabel en luxueus leven in een riante villa. Wanneer Gleb ontdekt dat zijn vrouw er een affaire op nahoudt, dreigt die knusse zeepbel uiteen te spatten. Gedreven door jaloezie gaat hij op zoek naar haar minnaar. Daarbij schakelt hij de hulp in van de veiligheidsagent van zijn bedrijf. Op de achtergrond speelt het conflict tussen Rusland en Oekraïne, met aandacht voor de gevolgen ervan voor de lokale bevolking. Door de invoering van een militaire mobilisatie krijgen bedrijfsleiders de opdracht een lijst samen te stellen van veertien personen die hun vaderland moeten dienen.
De sterkte van Minotaur ligt in de manier waarop alles in beeld wordt gebracht. Andrei Zvyagintsev creëert een bijzonder gedetailleerde mise-en-scène en maakt daarbij gebruik van een visueel hoogstaande cameravoering van zijn vaste cameraman Mikhail Krichman. Hier en daar zit ook een mooie knipoog naar het werk van de Mexicaanse cineast Carlos Reygadas. In een gezapig tempo wordt een koele, claustrofobische sfeer gecreëerd die in vrijwel ieder shot voelbaar is, waardoor je je als kijker op geen enkel moment op je gemak voelt. De bijna klinische luxeomgeving waarin Gleb en Galina vertoeven, weerspiegelt een leven waarin geen plaats is voor enige vorm van emotie. Het is een directe aanklacht tegen de welgestelde klasse in zijn thuisland, waar een oogklepmentaliteit heerst en wegkijken de norm is geworden. Een samenleving waarin geweld schering en inslag is, zelfs op klaarlichte dag.
De filmmaker uit vlijmscherpe kritiek op het corrupte politieke systeem in Rusland, waar mensenlevens worden herleid tot kanonnenvoer en menselijke offers. De militaire mobilisatie, waarbij veertien willekeurige personen worden aangewezen, verwijst naar de Griekse mythe van de Minotaurus, die in een labyrint verbleef en menselijke offers eiste. Voor Gleb vormt dit een manier om het heft in eigen handen te nemen en zonder scrupules losse eindjes weg te werken.
De nieuwste langspeler van Andrei Zvyagintsev beleefde zijn wereldpremière op het prestigieuze Filmfestival van Cannes, waar de regisseur de Grand Prix in ontvangst mocht nemen. Ook de soundtrack, die de dreiging in Minotaur bijna tastbaar maakt, viel in de prijzen in Cannes. Daarvoor werkte hij opnieuw samen met de broers Galperine, die eerder de muziek voor Loveless verzorgden. Het resultaat is een mix waarin zowel klassiek werk van Satie als nummers van Russische rockbands zoals Splean en Mumiy Troll terug te vinden zijn.
Minotaur is een zenuwslopende en onbehaaglijke psychologische trip die geen ruimte laat voor enige vorm van warmte of verlossing. De film wordt gedragen door de uitmuntende cinematografie en het ingetogen acteerwerk van Dmitri Mazurov en Iris Lebedeva. Het is een stomp in de maag die door zijn messcherpe kritiek officieel verboden werd in Rusland, waardoor de filmmaker moest uitwijken naar Letland om Minotaur in te blikken. Een grand cru van Zvyagintsev die een bioscoopbezoek meer dan waard is. Let wel: je verlaat de zaal niet met een blij gemoed. Minotaur is de officiële inzending van Frankrijk voor de komende Oscars.
Genre: drama, thriller
Jaar: 2026
Regisseur: Andrei Zvyagintsev
Cast: Dmitri Mazurov, Iris Lebedeva, Yuriy Zavalnyouk
Land: Frankrijk, Duitsland, Letland
Speelduur: 135 minuten
