In The Road to Hong Kong bewijst filmmaker Norman Panama in 1962 dat wanneer je twee ouderwets wankelende Hollywood-iconen loslaat in het space-age-tijdperk, je geen strakke sciencefiction krijgt, maar een heerlijk anachronistische, meta-komische zwanenzang.
Waar begin jaren ’60 menig filmliefhebber dacht dat het meermaals beproefde succesrecept van Bing Crosby en Bob Hope, herinnert dit zevende en allerlaatste deel uit de legendarische Road to…-reeks je eraan dat pure sterrenkracht en vlijmscherpe zelfspot nooit uit de mode raken.
Panama, die deze klucht samen met zijn vaste schrijfpartner Melvin Frank neerpende, regisseert het tweetal niet als jonge goden, maar als een stel heerlijk gerijpte vaudevillians. Ze navigeren met een sigaret in de mondhoek en een spervuur aan droge oneliners door een doldwaze spionageparodie. Het resultaat is een zwierige, nostalgische en volstrekt absurde komische rollercoaster die balanceert op de grens tussen klassieke Hollywood-charme en een heerlijk anarchistische deconstructie van het popcultuurlandschap.
Het plot is zo heerlijk van de pot gerukt dat Dorothy Lamour – die hier in een hilarische, zelfbewuste cameo opduikt – terecht opmerkt dat ze de heren maar snel moet verbergen voor de recensenten. De onverbeterlijke oplichters Harry (Bing Crosby) en Chester (Bob Hope) runnen louche handeltjes in India en Tibet wanneer Chester na een mislukte stunt zijn geheugen verliest.

Een mysterieus Tibetaans kruid brengt uiteindelijk niet alleen zijn herinneringen terug, maar geeft hem ook een fotografisch geheugen. Door een doldwaze persoonsverwisseling op een vliegveld, prent Chester per ongeluk een uiterst geheime formule voor raketbrandstof in zijn brein. Voor ze het weten, zitten de twee knullige showmannen tot over hun nek in de internationale intriges.
Ze worden achternagezeten door de bloedmooie spionne Diane (een zinderende Joan Collins) en ‘The Third Echelon’: een sinistere organisatie onder leiding van een heerlijk theatrale Robert Morley, die de wereld wil veroveren door kernwapens op de maan te installeren. Wat volgt is een krankzinnige vlucht die de heren via Hong Kong letterlijk de ruimte in schiet.
Hoewel destijds werd beweerd dat de heren Hope en Crosby te oud waren voor dit soort kwajongenswerk, getuigt de film juist van een indrukwekkend gevoel voor pop culturele trends en visueel vernuft. Panama en Frank parodiëren de opkomende Koude Oorlog-gekte en de prille spionagethrillers met een visionaire blik: de prent voelt qua sfeer en gimmicks verrassend genoeg aan als een James Bond-avontuur en dat terwijl Dr. No pas later dat jaar in de bioscoop zou verschijnen.
Maurice Binders jazzy, geanimeerde openingsgeneriek versterkt dat moderne gevoel onmiddellijk. Panama hanteert bovendien een heerlijk speelse stijl vol inside-jokes en vierdewand-doorbrekingen, waarbij Hope en Crosby de kijker rechtstreeks aanspreken over de studio-contracten en hun eigen ouderdom.

Deze farce blinkt daarnaast uit door zijn legendarische cast aan cameo’s: van een briljante Peter Sellers als een excentrieke Indiase arts tot onaangekondigde glansrollen van Frank Sinatra, Dean Martin en David Niven. Het is alsof de absolute fine fleur van de showbizz destijds besloot om samen nog één keer ongegeneerd de bloemetjes buiten te zetten.
Onder die cartooneske, met slapstick doorspekte bovenlaag schuilt een opmerkelijk scherpe sociologische en cultuurhistorische laag. The Road to Hong Kong markeert het definitieve kantelpunt van het klassieke studiotijdperk naar de moderne popcultuur. Waar eerdere delen nog leunden op exotische romantiek, gebruikt Panama de Koude Oorlog en de ruimtewedloop om de toenmalige paranoia van de Amerikaanse consumptiemaatschappij subtiel te fileren.
Terwijl de overheden en schurken in de film bezeten zijn door technologische dominantie, kapitalisme en spierballenvertoon, overleven Harry en Chester puur op hun flexibele, ouderwetse straatwijsheid en onderlinge loyaliteit. De film viert de veerkracht van de klassieke entertainer in een wereld die steeds mechanischer en abstracter wordt.
Voor de liefhebbers van halfgare buddykomedies is deze zwanenzang dan ook een absolute aanrader: het is een stijlvol, bij vlagen volstrekt nostalgisch en swingend monument dat bewijst dat rasechte humor en een feilloze timing de ultieme brandstof zijn om elk modern tijdperk mee te overleven.
Genre: Komedie, musical, sciencefiction
Jaar: 1962
Regisseur: Norman Panama
Cast: Bing Crosby, Bob Hope, Joan Collins, Robert Morley, Dorothy Lamour, Peter Sellers, Dean Martin, Frank Sinatra, David Niven
Land: UK
Speelduur: 91 minuten