It Was Just an Accident 

Het Iraanse regime ziet hem liever niet verschijnen, maar in Cannes wordt Jafar Panahi telkens opnieuw met open armen ontvangen. In 1995 mocht hij de Camera d’Or in ontvangst nemen voor The White Balloon, in 2003 bekroonde de jury van Un Certain Regard hem voor Crimson Gold en in 2018 sleepte 3 Faces de prijs voor beste scenario in de wacht. Dit jaar mocht hij eindelijk plaatsnemen op het hoogste schavot: zijn Yek Tasadef Sadeh – internationaal bekend als It Was Just an Accident – won de Gouden Palm van 2025.

Daarmee is Panahi ook de eerste regisseur die de “grand slam” van de meest prestigieuze filmfestivals vervolledigt: in 2000 won hij al de Gouden Leeuw in Venetië voor The Circle en in 2015 zette hij de Gouden Beer van Berlijn op zijn prijzenkast voor Taxi. Voeg daar nog de hoofdprijs van Locarno in 1997 voor The Mirror aan toe, en het is zonder overdrijving duidelijk dat Panahi tot de belangrijkste filmmakers van de afgelopen decennia behoort.

In It Was Just an Accident maken we kennis met Eghbal (Ebrahim Azizi). Wanneer hij ’s nachts met zijn gezin onderweg is, rijdt hij per ongeluk een hond aan. Zijn wagen begeeft het en moet naar een plaatselijke garage. Daar rijt het piepende geluid van Vahids (Vahid Mobasseri) kunstbeen oude wonden open bij voormalig politiek gevangene Eghbal. Zou deze monteur eigenlijk de inlichtingenofficier zijn die hem jarenlang stelselmatig martelde en hem blijvende mentale en fysieke littekens naliet?

Aanvankelijk is Eghbal overtuigd van zijn gelijk. Hij ontvoert de man en graaft alvast een put om hem levend te begraven. Maar twijfel steekt de kop op. Om uitsluitsel te krijgen klopt hij aan bij enkele medegevangenen van destijds, zodat zij samen kunnen oordelen en beslissen over Vahids lot.

De Iraanse cinema wordt vaak weggezet als traag en zwaarmoedig, maar die clichés gaan hier niet op. Panahi’s film dendert niet vooruit, maar er gebeurt wel voortdurend iets, vaak zelfs met een komische ondertoon. Ondanks de trauma’s en wreedheden die de personages achtervolgen, serveert Panahi een donkerkomische thriller.

De ongemakkelijke interacties tussen fotografe Shiva (Mariam Afshari), de heetgebakerde Hamid (Mohamad Ali Elyasmehr) en de hoofdfiguur zorgen voor een speelse dynamiek. Ook het kersverse bruidspaar – Golrokh (Hadis Pakbaten), die in haar trouwjurk rondloopt, en haar bedeesde echtgenoot (Majid Panahi) – levert meerdere grappige momenten op.

Vergis je niet: onder die lichtere aanpak schuilt een rauw en meeslepend drama waarin Panahi ook zijn persoonlijke ervaringen met het Iraanse gevangeniswezen verwerkt. It Was Just an Accident is opnieuw een passieproject dat doordrenkt is van woede en waarin hij het regime op de korrel neemt. Tegelijkertijd reflecteert hij over de zinloosheid van wraak, over vergiffenis en over de psychologische gevolgen van foltering en tirannie.

Zoals bij de meeste van zijn producties draaide Panahi ook It Was Just an Accident zonder toestemming van de Iraanse overheid. Voor opsmuk of verspilde momenten was er bij het clandestien filmen dan ook geen ruimte, maar de lange takes waarmee de film opent en afsluit behoren tot zijn meest indrukwekkende.

It Was Just an Accident is narratief traditioneler dan veel van Panahi’s semi-documentaires, maar wordt gedragen door een fascinerende, verontrustende kracht en een uitstekende ensemble cast. De film mag zonder twijfel tot zijn allerbeste werk gerekend worden en de Gouden Palm in Cannes is dan ook meer dan verdiend.

Genre: actie, avontuur, misdaad, drama, mysterie, thriller
Jaar: 2025
Regisseur: Jafar Panahi
Cast: Vahid Mobasseri, Mariam Afshari, Ebrahim Azizi
Land: Iran, Frankrijk, Luxemburg
Speelduur: 105 minuten