Cover-Up 

‘Waarheid’ is een begrip dat het laatste decennium aan kracht heeft verloren. Het is niet langer een onverzettelijke berg waar men niet omheen kan; steeds vaker wordt de waarheid louter beschouwd als een mening. Een opinie die wordt genegeerd en – erger nog – wordt weggelachen. Niet alleen door toetsenbordridders vanuit hun luie stoel, maar zelfs door machthebbers die weigeren verantwoording af te leggen voor hun beslissingen en misstappen.

Documentairemakers Laura Poitras en Mark Obenhaus schetsen in Cover-Up het portret van Seymour ‘Sy’ Hersh, een onderzoeksjournalist van de oude stempel. Hersh is iemand die zich vastbijt in een dossier tot hij de waarheid boven tafel krijgt en de schuldigen ermee kan confronteren. In vele spraakmakende affaires uit de Amerikaanse politiek duikt zijn naam op.

Het begon met de onthulling dat tests met biologische wapens en zenuwgassen het leven hadden gekost aan duizenden schapen in Utah, maar Sy werd pas echt een luis in de pels van de legerleiding door het My Lai-bloedbad in Vietnam. Daar werden onschuldige burgers in koelen bloede vermoord om de ‘Vietcong-statistieken’ van de militairen kunstmatig op te krikken. Samen met Woodward en Bernstein opende Hersh vervolgens het deksel van de Watergate-beerput, en ook de publicatie van de schokkende foto’s uit de Abu Ghraib-gevangenis hebben we aan hem te danken.

Opvallend is dat dit succes níét te danken is aan de gevestigde Amerikaanse media, zoals de filmmakers tussen de regels door duidelijk maken. De weerstand om de feiten te publiceren vormt een rode draad door Hersh’ carrière. Soms aten redacties uit de hand van de legertop of namen ze persberichten van het Witte Huis klakkeloos over. In andere gevallen blokkeerde een hoofdredacteur een verhaal simpelweg omdat een ‘onafhankelijke’ bron gefinancierd bleek te worden door het geviseerde bedrijf.

Ook Poitras moest strijden om het verhaal van Hersh vast te leggen. Twintig jaar geleden weigerde hij nog elke medewerking, en zelfs tijdens het draaien van deze documentaire dreigde hij halverwege terug te krabbelen toen het hem te persoonlijk werd en hij de veiligheid van zijn bronnen vreesde.

Gelukkig mochten Poitras en Obenhaus hun werk voortzetten. Het resultaat is een fascinerende documentaire die weliswaar niet bol staat van de nieuwe onthullingen, maar die wel op knappe wijze het heden aan het verleden linkt zonder dit expliciet te benoemen.

Stilistisch zal Cover-Up geen vernieuwingsprijzen winnen. Beelden van een pratende Hersh tussen stapels dossiers worden afgewisseld met archieffragmenten en foto’s. Toch past deze sobere vorm perfect bij old school onderzoeksjournalistiek. Laten we hopen dat Cover-Up een nieuwe generatie journalisten inspireert om zich vast te bijten in de Epstein-affaire en andere hedendaagse brandhaarden.

Genre: documentaire
Jaar: 2025
Regisseur: Mark Obenhaus, Laura Poitras
Cast: Seymour Hersh, David Obst, Bob Woodward
Land: Verenigde Staten
Speelduur: 117 minuten