Nogmaals overtreft de werkelijkheid de fictie. Op 8 februari 1977 gijzelde en ontvoerde Tony Kiritsis hypotheekadviseur Richard Hall, omdat hij zich driedubbel genaaid voelde door kredietverstrekker Meridian Mortgage. Kiritsis, zoon van Griekse migranten in Indianapolis, had dankzij een lening van dat bedrijf een stuk grond gekocht om er een winkelcentrum op te ontwikkelen. Hall werkte voor Meridian Mortgage, dat eigendom was van zijn vader, Millard L. Hall. Kiritsis beweerde dat het bedrijf achter zijn rug die plannen had tegengewerkt, waardoor hij alles dreigde te verliezen en met diepe schulden achterbleef.
Omdat Millard L. Hall die achtste februari niet op kantoor was, gijzelde Kiritsis diens zoon. Op een heel bijzondere manier: hij bond een ijzerdraad rond Richards nek, waaraan een geweer was vastgemaakt. De loop ervan was voortdurend op Halls nek gericht, terwijl Kiritsis zijn vinger aan de trekker hield. Het even eenvoudige als ingenieuze systeem betekende dat het geweer automatisch zou afgaan als er iets met Kiritsis zou gebeuren. Tegen de tijd dat hij met zijn gijzelaar het kantoor van Meridian Mortgage verliet, wemelde het al van de politie en veiligheidsagenten op de stoep, maar die konden niet ingrijpen.
Kiritsis nam Hall mee naar zijn flat, waarvan de ramen en deuren beveiligd waren met nitroglycerine. Zodra een scherpschutter zou proberen om Kiritsis – die geen angst had om zich aan het raam te tonen – neer te schieten, zou het gebouw ontploffen. Het hele verhaal werd in 2018 uit de doeken gedaan in Dead Man’s Line, een documentaire van Alan Berry in samenwerking met Mark Enochs. Zij maakten dankbaar gebruik van de vele beeld- en geluidsopnamen uit de tijd. Volgens een van de cameralieden die er in 1977 bij was, was dit de eerste misdaad die live op televisie kwam. Zo werd voor de ontknoping het dankwoord van John Wayne tijdens de People’s Choice Awards halverwege een zin onderbroken om live naar Indianapolis over te schakelen.
Dead Man’s Wire, de nieuwe film van Gus Van Sant (Drugstore Cowboy, Elephant), gaat volledig voorbij aan de reden voor Kiritsis’ woede en focust vooral op de gebeurtenissen tijdens de drie etmalen waarin de ontvoering zich ontrolt. Wie de documentaire bekijkt, merkt hoe sterk Van Sant en zijn team hun best hebben gedaan om alles zo nauwkeurig mogelijk te imiteren, inclusief het olijfgroene hemd dat Kiritsis de hele tijd draagt. Van wat zich privé tussen de ontvoerder en Hall in de flat heeft afgespeeld, zijn er uiteraard geen opnamen – enkele telefoongesprekken niet te na gesproken. In die scènes kan scenarist Austin Kolodney zijn verbeelding de vrije loop laten.
Voor wie de geschiedenis niet kent (en niet gaat spieken op Wikipedia), is dit van begin tot einde een even onwaarschijnlijk als meeslepend verhaal, vol verrassende wendingen. De strijd van de eenling tegen een bedrijf dat hem tegenwerkt en hem (misschien) onrecht aandoet. Het is een krachtmeting die een halve eeuw later nog altijd tot de verbeelding spreekt.
Maar meer nog dan het verslag van een misdaad is Dead Man’s Wire een portret van een man die zich onrechtvaardig behandeld voelt en daarvoor wraak wil nemen. En die insteek wringt. De film faalt als doorlichting van een – zo wordt Kiritsis neergezet – zonderling. De karaktertekening is te schetsmatig uitgewerkt. Helaas doet Van Sant, die minder dan twee maanden voor de start van de opnamen bij het project betrokken raakte, weinig om de film visueel te verrijken. Dat hij geregeld korte stukjes van scènes filmt als zogenaamd televisiebeeld – een ietwat onscherpe 4:3-video-opname waarin de horizontale beeldlijnen zichtbaar zijn – voelt vanaf de eerste poging fake aan. Net als het gebruik van zwart-witfoto’s voegt het niets toe aan de film.
Ondanks het fascinerende bronmateriaal blijft Dead Man’s Wire dus steken in een vlakke karaktertekening en visuele inertie. Van Sant slaagt er niet in om Tony Kiritsis’ motieven of achtergrond overtuigend te verkennen, waardoor zijn portret als antiheld schematisch blijft. De film vermijdt een diepere analyse van het systeem dat Kiritsis zegt te hebben verraden, en voegt weinig toe aan Van Sants oeuvre. De stijlkeuzes voelen eerder als effectbejag dan als inhoudelijke verrijking. Een onderhoudende thriller die de scherpte en gelaagdheid mist die het verhaal verdient.
Genre: biopic, thriller
Jaar: 2025
Regisseur: Gus Van Sant
Cast: Bill Skarsgård, Dacre Montgomery, Cary Elwes, Al Pacino
Land: Verenigde Staten
Speelduur: 106 minuten
