Met A Fox Under A Pink Moon levert de Iraanse regisseur Mehrdad Oskouei samen met zijn co-regisseur en protagonist Soraya Akhlaghi een volstrekt unieke documentaire af. Oskouei wist perfect schrijnende beelden die Soraya met haar gsm filmde te combineren met newsreels uit Afghanistan en last but not least de verbluffende tekeningen en sculpturen van de hand van Soraya zelf. Surrealistische en poëtische animaties maken het plaatje compleet. In tegenstelling tot vele films in dit miskende genre, kregen montage, visuele en auditieve pracht ditmaal minstens evenveel aandacht als de inhoud, waardoor A Fox Under A Pink Moon eigenlijk de traditionele documentaire transcendeert.
Maak kennis met Soraya, een Afghaanse kindbruid die bij haar gewelddadige echtgenoot in Teheran verblijft en verwoede pogingen onderneemt om het land te ontvluchten en op lange termijn hoopt haar moeder in Oostenrijk te bereiken. De roadmovie leidt ons langs mensensmokkelaars en gewetenloze grenspolitie richting Turkije en Griekenland. Zo vormt migratie in onmenselijke omstandigheden een eerste laag van de film. Een tweede laag: de geopolitieke situatie en de vuile rol van diverse landen, waaraan Europa helaas ook enige medeplichtigheid kan verweten worden door er maar niet in te slagen een menswaardige algemene oplossing voor de migratieproblematiek te voorzien. Wanneer je Soraya naar nieuwsbeelden ziet staren uit haar land waar de Taliban opnieuw de macht grijpen, denk je automatisch: “Hoe mocht een ‘diplomatieke’ vertegenwoordiging van dit verwerpelijke regime vrij recentelijk nog ongestraft een bezoek brengen aan ons land.” De ultieme derde laag overheerst: het portret van een jong meisje dat mishandeld wordt door haar veel oudere echtgenoot en weet te overleven dankzij haar kunst en fantasie. Ze zal nooit haar land van herkomst kunnen bezoeken, maar weet door haar creativiteit haar overlevingsmodus te overstijgen.
De gerenommeerde documentairefilmer Mehrdad Oskouei wist A Fox Under A Pink Moon vanop afstand te maken maar bij alles werd uiteindelijk Soraya betrokken. Ze duidde het belang als volgt: “In het begin was de camera voor mij als een kille getuige, maar geleidelijk aan werd hij een vriend. Een vertrouwenspersoon die ik hard nodig had.” De kijker is meer dan ooit een bevoorrechte getuige van een odyssee die meer dan vijf jaren overspant.
Telkens we Soraya horen geslagen worden, waarna ze in de spiegel naar haar blauwe plekken en bloeduitstortingen kijkt en ze balsemt, krijgt de kijker zelf een stomp in maag of oog. Het contrast kan niet groter aanvoelen wanneer animaties en schetsen verschijnen met haar trouwe metgezel, de vos, een roze maan en een bizarre clown die redding brengt en waarmee Soraya zich vereenzelvigt. We wanen ons in een donker sprookje en een poëtische thriller.
Mehrdad Oskouei maakte gedurende 20 jaar voor een rehabilitatiecentrum films over jonge delinquenten waaronder zelfs moordenaars. De sfeer die hij bij die films ervoer, leidde mee tot de aparte ambiance die A Fox Under A Pink Moon doordrenkt. Soraya leerde stapsgewijs hoe je met een gsm een film kan maken. Dagelijks besprak Oskouei met haar de rushes die ze hem stuurde en wat ze eerstdaags van plan was te filmen. Zo ontstond een heuse ‘joint directorship’.
Uiteindelijk zou het voor Soraya veel meer betekenen dan de meest originele filmschool ooit. Het werd zonder overdrijven een ‘school of life’ zoals ze het zelf omschreef: “Vanaf 2018 tot nu was A Fox Under A Pink Moon niet alleen een filmproject voor mij, het werd een reis van niet meer van mezelf wegkijken naar mezelf kennen en mezelf opbouwen.”
De ontmoeting met ‘Oom’ Mehrdad brak haar eerst nadat die rechtuit zei: “ Wie je nu bent, is niet je echte zelf.” Toen hij haar vervolgens papier en kleurpotloden schonk en uitnodigde te tekenen, kwamen er uitsluitend clowns te voorschijn en die lachten nooit. Die clowns vertegenwoordigen volgens Soraya haar innerlijke pijnen, haar onzichtbare wonden.
Zo construeerde Soraya zich tijdens de meest weerzinwekkende periode van haar leven met een filmregisseur als therapeut. Soraya beseft voor wat een mirakels cinema en documentaires kunnen zorgen. Rep u naar de bioscoop en aanschouw zo’n wonder.
Genre: documentaire
Jaar: 2025
Regisseur: Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi
Cast: Soraya Akhlaghi
Land: Iran
Duur: 77 minuten
