Twee jaar na het met een Oscar bekroonde No Other Land keren Rachel Szor en Yuval Abraham terug naar de genocide – dat we het zonder enige vorm van twijfel zo mogen noemen, maakt hun nieuwe documentaire alvast duidelijk – van Israël tegen het Palestijnse volk in Gaza. In NAZA laten ze vierentwintig Israëlische inlichtingenspecialisten aan het woord. Laat op de avond en met tegenlicht gefilmd op de daken van Tel Aviv, zodat enkel hun onherkenbare silhouetten zichtbaar zijn en hun identiteit verborgen blijft, vertellen ze over de systematische uitroeiing van de Palestijnen en hun eigen rol of verantwoordelijkheid daarin.
NAZA is een term die de Israëlieten daarbij hanteren om afstand te nemen van de onschuldige slachtoffers – vaak kinderen, vrouwen en ouderen – die vallen bij het uitschakelen van een Hamas-kopstuk of militair doelwit. Een NAZA van 20 is daarbij de norm, maar een ‘score’ van 500 is zeker geen uitzondering.
Voor grote onthullingen moet je niet bij NAZA zijn, toch niet als je de ontwikkelingen in het conflictgebied op de voet volgt. Wel blijf je onthutst achter na de getuigenissen van de Israëlische agenten. Voor sommigen is het niet meer dan een videogame waarbij ze veilig achter hun bureau, op tientallen kilometers van het front, op een knop drukken. Een beslissing met fatale gevolgen in Gaza, maar waarvoor ze zelf beloond worden met een schouderklopje van hun leidinggevende. Een enkeling wordt nadien even ongemakkelijk wanneer hij op de dronebeelden merkt dat straathonden zich tegoed doen aan de lijken van kinderen.
De functionarissen leerden als kind over de nazi’s en de Holocaust, maar beseffen – op een enkele uitzondering na – niet dat zij een radertje zijn in een oorlogsmachine die op vergelijkbare wijze te werk gaat. Al kunnen ze zich verschuilen achter het idee dat artificiële intelligentie uiteindelijk de finale beslissing neemt over het volgende doelwit en de potentiële nevenschade. Gevoelens of een geweten zijn voor het algoritme niet van tel: enkel de harde cijfers geven de doorslag.
Af en toe worden de interviews versterkt door goed gekozen archiefbeelden, met een oud fragment van Netanyahu die het doden van onschuldige vrouwen en kinderen als terrorisme bestempelt, voorop. Afsluiten doet de film met een sequentie van vernietigingen en de nasleep van de droneaanvallen. Die beelden versterken of illustreren de voorgaande gesprekken wel, maar spelen tegelijkertijd iets te nadrukkelijk in op het sentiment van de kijker.
Na de wereldpremière op het filmfestival van Venetië hield het applaus bijna 25 minuten aan. Een nieuw record dat de film bij ons wellicht niet zal breken, maar NAZA is wel verplichte kost voor elke goed geïnformeerde burger die de waarheid onder ogen durft te zien. De ideale documentaire dus om te tonen net voor de uitzending van het Eurovisiesongfestival begint, of nog beter: vooraleer de vakbonden dan op de uit-knop drukken, zodat we dat met Israëlisch geld gesponsorde feestje niet hoeven te aanschouwen.
Genre: documentaire
Jaar: 2026
Regisseur: Yuval Abraham, Rachel Szor
Cast: Yuval Abraham
Land: Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten, Israël
Speelduur: 80 minuten
NAZA
