Een angstaanjagende, voorspellende droom, gevolgd door een telefoontje vol slecht nieuws, stuurt eindredacteur Tim terug naar een huis dat hij al jaren probeert te vermijden. Het huis waarin hij opgroeide en vanwaar zijn vader onder mysterieuze omstandigheden verdween. Volgens de officiële lezing liep hij gewoon weg, maar Tim weet beter. Hij zag hoe de Boeman hem te pakken kreeg.
De Boeman is een monster dat in tal van culturen voorkomt, dus het hoeft niet te verbazen dat hij ook in heel wat films opduikt. Een van de recentste voorbeelden is de weinig geslaagde Stephen King-verfilming The Boogeyman uit 2023, maar uiteraard gingen al honderden incarnaties hem vooraf. Zoals deze, gebaseerd op een verhaal van Eric Kripke, nog vóór hij faam, succes én kritiek vergaarde met series als Supernatural en het inmiddels afgeronde The Boys.
We hebben het over Boogeyman (2005) van Stephen Kay. Deze prent kiest aanvankelijk voor een klassieke interpretatie van misschien wel het bekendste monster uit de folklore: het wezen dat zich schuilhoudt in de kast van jonge kinderen, klaar om toe te slaan zodra het licht uitgaat. Al duurt het niet lang voor de film een andere richting inslaat en meer de kaart van de psychologische horror trekt.
Vijftien jaar na de gebeurtenissen uit de openingsscène maken we opnieuw kennis met Tim, terwijl hij worstelt met jeugdtrauma’s en noodgedwongen de confrontatie aangaat met een verleden dat door vrijwel niemand wordt geloofd. Op zich allemaal behoorlijk vertrouwde ingrediënten, maar ze worden wel verzorgd gepresenteerd. Hoewel de film zelfs twintig jaar geleden het warm water niet opnieuw uitvond, valt moeilijk te ontkennen dat de stijlvolle jumpcuts, al dan niet gecombineerd met overvloeiers, voor een sfeervolle visuele stijl zorgen.
Die aanpak geeft de film bovendien de nodige vaart. Ook de overgangen tussen heden en verleden werken goed binnen een verhaal waarin we volledig afhankelijk zijn van Tims perspectief op wat er destijds in het huis gebeurde. Het zijn echter vooral de latere plotontwikkelingen – en de manier waarop die worden geïntroduceerd – die deze paranormale horrorvertelling tot het einde interessant weten te houden.
De overgangen werken hier bovendien uitstekend desoriënterend, zowel voor de protagonist en zijn entourage als voor de kijker. Hoewel deze techniek al lang niet meer vernieuwend was – en sindsdien bijzonder populair is gebleven binnen de paranormale mainstreamhorror – voelt ze hier nog steeds verrassend effectief aan. Het is lang niet het enige vlak waarop Boogeyman weet te overtuigen.
Ook de cast presteert degelijk. Barry Watson zet een geloofwaardige Tim neer, terwijl Tory Mussett als vriendin Jessica en Emily Deschanel als jeugdvriendin Kate voor sterke ondersteuning zorgen zonder al te nadrukkelijk in clichés te vervallen. Zelfs het ontwerp van de titulaire Boeman mag er best wezen.
Toch had een aanpak met meer praktische effecten waarschijnlijk beter gewerkt. De CGI die werd gebruikt om het monster tot leven te brengen, is zonder twijfel het aspect van de film dat het slechtst verouderd is. Gezien hoe spaarzaam de Boeman zich daadwerkelijk laat zien, lijkt het bovendien waarschijnlijk dat de makers zich daar zelf ook van bewust waren.
Dat gevoel wordt alleen maar versterkt door de vele flashcuts waarmee zijn aanvallen in beeld worden gebracht. Het was destijds al een van de minder geslaagde stijlkeuzes in de Saw-films van Darren Lynn Bousman, en ook Stephen Kays film wordt er niet beter van. Daarnaast zullen doorgewinterde horrorfans mogelijk op hun honger blijven zitten door de beperkte bodycount en het gebrek aan expliciet bloedspektakel.
Boogeyman is dan ook eerder een interessante tijdscapsule van de paranormale horror uit de jaren 2000 – een periode waarin het genre zich tussen tienerslasherreeksen als Final Destination en martelhorror als Saw bevond – dan een onmisbare klassieker uit die periode. De film bleek echter succesvol genoeg om later in het decennium nog twee vervolgen voort te brengen.
Genre: horror, mysterie, psychologische thriller
Jaar: 2005
Regisseur: Stephen Kay
Cast: Barry Watson, Emily Deschanel, Skye McCole Bartusiak, Tory Mussett
Land: Verenigde Staten, Nieuw-Zeeland, Duitsland
Speelduur: 85 minuten
