Don Bluth werd geboren in El Paso (Texas) als tweede oudste van zeven kinderen. Of men vanuit dit gegeven de link mag leggen met de wereldberoemde zeven dwergen van Sneeuwwitje is onduidelijk, maar Bluth begon in 1956 wel als assistent animator in de Disney-studio’s. Daarna trok hij naar Argentinië en studeerde tenslotte toch af in zijn geboorteland. Van 1967 af werkte hij als animator mee aan Robin Hood, The Rescuers en The Fox and the Hound. Acht jaar geleden ontstond er een artistiek conflict tussen Bluth en de Disney-studio’s en noemt hij zich een dissident van Disney’s Wonderworld.
Hij creëerde de animatiescènes voor de film Xanadu en in 1982 pakte hij uit met The Secret of Nimh. An American Tail is zijn tweede animatie-langspeelfilm en dit project kwam er o.a. dankzij producer Steven Spielberg. In An American Tail vallen veel typische Spielberg-trekjes en -technieken te herkennen.
Is men eigenlijk wel onafhankelijk als men met Spielberg werkt?, vroegen we aan Don Bluth.
Ja. We hadden hetzelfde doel, nl. een mooie film afleveren en hij geeft je alle artistieke en creatieve vrijheid. Hij dicteert je niet wat er moet gebeuren, maar werkt op basis van open dialoog. Hij heeft wel de rakker gemaakt van Fievel. Mijn Fievel was oorspronkelijk niet zo eigenzinnig, maar ik vind dat Stevens versie beter bij het publiek overkomt. Ik heb veel geleerd door met hem samen te werken. Spielberg is uitzonderlijk in het creëren van visuele ideeën.
Hoe is het toch wel patriottisch verhaal tot stand gekomen?
Echt patriottisch zou ik het verhaal niet noemen, het is eerder een fabel over onze nationale afkomst. David Kirschner schreef het verhaal en baseerde zich op de levensgeschiedenis van zijn grootmoeder. Toen Spielberg de story hoorde, moest hij terugdenken aan zijn grootvader die Fievel heette en omstreeks 1880 uit Rusland emigreerde. Ook mijn eigen overgrootvader emigreerde uit Europa. Het verhaal handelde blijkbaar over veel meer mensen dan we ons ooit konden realiseren. An American Tail schetst dus het verhaal van mensen over de ganse wereld en de moraal is de familie, de hechte samenhorigheid van een gezin.
Naast bekende namen als Dom DeLuise, Madeline Khan en Christopher Plummer is het Phillip Glasser die de stem insprak voor Fievel. Hij doet dit perfect. Was hij je eerste keuze?
Phillip deed het inderdaad perfect. Maar wat een taak was het om met hem te werken. Phillip is 7 jaar en hij is in het dagelijkse leven een echte Fievel. We beluisterden 32 tapes, maar toen we Phillip te horen kregen, wisten we dat hij de Fievel bij uitstek was. Hij is koppig, nieuwsgierig en hij was overal tegelijkertijd. Stil zitten op een stoel kon hij niet en wanneer hij voor de micro zat, moest ik zijn benen vasthouden. Momenteel zit ik in de rats. Mijn volgende prent is in opdracht voor Spielberg en Lucas en ik vind maar niet de gepaste stem voor mijn hoofdpersonage. Ik zal nooit nog iemand vinden zoals Phillip… zijn stem klinkt mij nog steeds in de oren.
Kan je iets meer vertellen over je nieuwe film?
Nee, want het moet op vraag van Lucas en Spielberg een groot geheim blijven. Ik wil geen titel bekendmaken, maar kan je wel mededelen dat ik mij na Nimh, The Rescuers en Fievel distantieer van muizen, ook al vind ik het heel lieve beestjes. Een “Fievel Part II” wil ik nog wel maken, maar dat is afhankelijk van wat de film zal opbrengen in Europa. An American Tail kostte 9 miljoen dollar en bracht in de USA alleen al 44,2 miljoen dollar op. Hopelijk scoort de film hier ook een record.
Je “roots” liggen ongetwijfeld bij Disney. Waarom ben je een Disney-dissident geworden? Zou je ooit nog voor Disneystudio’s willen werken?
De eerste animatiefilms van Disney waren prachtig. Na de dood van Walt nam de kwaliteit fel af. Toen ik nog bij Disney was, wilde ik de kwaliteit opnieuw optrekken, maar dat ging blijkbaar niet. Ik had dus geen andere keuze dan de Disney-studio’s te verlaten en richtte samen met enkele vrienden een nieuwe firma op. Ik wist ook dat we op die manier de Disney-studio’s zouden stimuleren om beter werk af te leveren. Er is nu een competitie en dat komt de kwaliteit ten goede. Ik maak geen ruzie meer met hen, we vechten het wel uit op het scherm. Nu, ik wil niet meer terug naar de Disney-studio’s. Het is nu te laat. Samen met hen ooit nog een film produceren wil ik wel, maar ik heb me samen met ongeveer 230 animators teruggetrokken in Dublin. Ik wil de beste animators van over gans de wereld aanwerven om daar met hen samen te wonen… Ik heb in Ierland nu mijn eigen Bluth-Dreamworld.
Ken je Picha en Raoul Servais ; en wat denk je als Amerikaan over hun werk?
Nooit van gehoord.
Nog nooit gehoord van Tarzoon, The Missing Link, Harpya?
Sorry, die films ken ik wel, maar ik wist niet dat die prenten gerealiseerd werden door Picha en Servais. Zij benaderen de animatiewereld vanuit een volwassen visie en dat vind, ik positief. Ik hou van alle animatiestijlen. Het belangrijkste is dat je een massa mensen samenbrengt en die gedurende anderhalf uur weet te amuseren. Via animatie bereik je kinderen, tieners, studenten en volwassenen en die waaier is zo ruim dat iedere artiest op zijn eigen manier zijn ideeën en visies via dit medium op een fantasierijke manier kwijt kan. Het leuke aan animatiefilms is dat ze meestal niet een specifieke groep van de bevolking dienen aan te spreken, maar alle bevolkingslagen op hetzelfde moment moeten boeien en dat is een unieke uitdaging voor de artiest. Hoe men dat doet en onder welke vorm of stijl is ondergeschikt aan het feit dat men het doet. Dat is het belangrijkste… zich uitdrukken en creëren.
