Faust – Eine deutsche Volkssage van de Duitse grootmeester F.W. Murnau is dit jaar precies honderd jaar oud. Toch, of misschien juist daarom, verdient hij nog altijd de aandacht van filmliefhebbers. Tussen het overweldigende aanbod aan nieuwe releases is het immers verfrissend om af en toe terug te grijpen naar een klassieker die de geschiedenis van de cinema mee heeft gevormd.
Dit psychologisch drama vertrekt vanuit de eeuwenoude strijd tussen goed en kwaad. Aartsengel Michaël en de duivel Mephisto sluiten een weddenschap over de vrije wil van de mens: wie erin slaagt de geleerde Faust aan zijn zijde te krijgen, wint. Wanneer in zijn stad de pest uitbreekt en Faust geen remedie kan vinden, stuit hij op een mysterieus boek waarmee hij Mephisto oproept.
Die belooft hem onbeperkte macht, op voorwaarde dat Faust een pact met de duivel sluit. Aanvankelijk gebruikt Faust zijn nieuwe krachten met nobele bedoelingen: hij wil de bevolking redden van de dodelijke ziekte. Maar al snel raakt hij steeds dieper verstrikt in de verleiding van macht en verlangen. Een geneesmiddel tegen de pest volstaat niet langer en Faust verlangt ook naar zijn verloren jeugd. Dat zijn keuzes onvermijdelijk desastreuze gevolgen zullen hebben, wordt duidelijk wanneer hij terugkeert naar zijn geboortestad.
Faust was de laatste film die Murnau in Duitsland realiseerde. Het acteerwerk van de protagonisten is – conform aan die tijd – wat overdreven, maar toch subtiel. Het blijft uiteraard een stille film, waarin emoties voornamelijk via mimiek en lichaamstaal worden overgebracht, maar de acteurs beheersen perfect die filmtaal.
Daarnaast valt vooral Murnau’s visuele inventiviteit op. De verbluffende speciale effecten zoals dubbele belichtingen, ingenieuze lichtregie en indrukwekkende decors, tonen hoe ver hij zijn tijd vooruit was. Het blijft indrukwekkend wat hij met de toen nog primitieve filmtechniek wist te bereiken. Faust is daardoor niet alleen een historisch belangrijk werk, maar ook vandaag nog een meeslepende filmervaring die zich moeiteloos kan meten met veel hedendaagse producties.
Het enige minpunt zijn de tussentitels in oud-Duits schrift die het lezen soms wat bemoeilijken. Toch doet dat nauwelijks afbreuk aan de prent. Voor iedereen die belangstelling heeft voor filmklassiekers en cinema buiten de mainstream is Faust – Eine deutsche Volkssage een absolute aanrader.
Genre: drama, fantasy, horror
Jaar: 1926
Regisseur: Friedrich Wilhelm Murnau
Cast: Gösta Ekman, Emil Jannings, Camilla Horn, Wilhelm Dieterle, Yvette Guilbert
Land: Duitsland
Speelduur: 107 minuten
