Jason Statham heeft in de hedendaagse actiefilm ongeveer dezelfde functie als een goed afgestelde motor: je hoeft niet voortdurend te weten hoe hij werkt, zolang hij maar blijft draaien. In Parker (2013) krijgt hij opnieuw de kans om te doen waar hij goed in is: weinig praten, veel incasseren en tegenstanders met een opmerkelijke efficiëntie uitschakelen. Taylor Hackford maakt er geen revolutionaire misdaadfilm van, maar wel een behoorlijk ouderwets stuk entertainment dat verrassend goed weet wat het wil zijn.
Parker is een professionele dief met een eigen erecode. Hij steelt, maar bedriegt zijn partners niet, houdt zich aan zijn afspraken en heeft weinig geduld met mensen die dat niet doen. Wanneer een overval volgens plan verloopt, wordt hij door zijn medeplichtigen verraden en voor dood achtergelaten. Dat is uiteraard geen verstandige beslissing. Parker overleeft en besluit vervolgens dat zijn voormalige partners daar spijt van zullen krijgen.
Daarmee is de toon meteen gezet. Parker is absoluut geen psychologische karakterstudie en pretendeert dat ook nergens te zijn. Het is een klassieke wraakfilm in een moderne verpakking. Parker krijgt een doelwit, zoekt zijn tegenstanders op en ‘werkt’ ze één voor één af. De film hoeft daar niet veel ingewikkelder over te doen.
Dat klinkt eenvoudiger dan het in de praktijk uitpakt, want Hackford probeert het actiegenre af en toe te combineren met een heistfilm en een vleugje komedie. Vooral Jennifer Lopez zorgt als makelaar Leslie Rodgers voor een onverwachte dosis lichtheid. Ze raakt bij Parker betrokken wanneer ze hem helpt een peperdure juwelenroof voor te bereiden en krijgt vervolgens een nogal ongebruikelijke professionele partner aan haar zijde.
Lopez en Statham vormen een merkwaardig, maar verrassend aangenaam duo. Hij is zwijgzaam, doelgericht en fysiek onverstoorbaar en zij praat bijna voortdurend en heeft een gezonde dosis zelfspot. Hun scènes geven de flick iets luchtigers en voorkomen dat de opeenvolging van geweld en achtervolgingen al te mechanisch wordt.
Want actie is er genoeg. Parker is geen superheld, maar Hackford laat hem wel functioneren volgens de wetten van de contemporaine actiefilm: hij kan tegen een indrukwekkende hoeveelheid geweld en blijft zelfs na een kogel, een pak slaag of een spectaculaire achtervolging opvallend goed overeind. De actie is daarbij niet altijd even origineel, maar wel duidelijk en efficiënt gefilmd.
Interessanter is dat Parker zelf een ouderwetse figuur is. In een genre waarin hoofdpersonages steeds vaker moreel dubbelzinnig, cynisch of volledig ontspoord zijn, is hij bijna ouderwets principieel. Hij is een dief, maar heeft grenzen. Hij doodt wanneer het volgens hem noodzakelijk is, maar doet dat niet uit sadistisch plezier. Hij heeft een code en houdt zich eraan.
Dat maakt hem tegelijk sympathiek en nogal voorspelbaar. De prent laat weinig ruimte voor morele twijfel. Parker weet wat hij wil, de kijker weet wie de slechteriken zijn en iedereen beweegt uiteindelijk naar dezelfde confrontatie toe. Wie op zoek is naar een complexe misdaadfilm in de traditie van Michael Mann zal hier weinig te zoeken hebben.
Maar Parker heeft ook geen behoefte aan die pretentie. Het is pulp, maar wel vakkundig gemaakt. Taylor Hackford, die eerder films als An Officer and a Gentleman, The Devil’s Advocate en Ray regisseerde, weet hoe hij een commerciële film voldoende ritme en professionele uitstraling moet geven. De locaties, de auto’s, de juwelen en de spectaculaire overvallen zorgen voor de noodzakelijke glans, terwijl Statham het geheel met zijn kenmerkende minimalistische présence bij elkaar houdt.
Parker is op zijn best wanneer hij niet probeert slimmer te zijn dan hij is. De overvalscènes werken omdat ze overzichtelijk blijven. De confrontaties werken omdat Statham er geen theatrale monologen aan vooraf laat gaan. En de humor werkt vooral wanneer Lopez het zwijgzame universum van Parker binnenwandelt en weigert zich eraan aan te passen.
Minder geslaagd zijn de momenten waarop de film zijn eigen voorspelbaarheid probeert te camoufleren met extra plotwendingen. De structuur is uiteindelijk nogal conventioneel en sommige nevenpersonages blijven nauwelijks meer dan functionele figuren. Ook de romantische ondertoon tussen Parker en Leslie wordt nooit helemaal overtuigend uitgewerkt.
Toch blijft Parker overeind dankzij zijn eenvoudige efficiëntie. Dit is geen film die je probeert te overtuigen dat hij belangrijk is. Hij wil je anderhalf uur bezighouden en doet dat met voldoende stijl, geweld, humor en Jason Statham.
En misschien is dat wel zijn grootste verdienste. In een genre waarin actiefilms steeds vaker uitpakken met gigantische universums, ingewikkelde mythologieën en digitale spektakelstukken, heeft Parker iets bijna ouderwets geruststellends. Een man wordt bedrogen. Een man overleeft. Een man wil wraak. En vervolgens doet hij wat hij moet doen. Niet meer dan dat, maar soms is dat precies genoeg.
Genre: actie, misdaad, thriller
Regisseur: Taylor Hackford
Cast: Jason Statham, Jennifer Lopez, Michael Chiklis, Nick Nolte, Emma Booth
Jaar: 2013
Land: Verenigde Staten
Speelduur: 118 minuten
