Met Garance tekent de zevenmaal voor een César genomineerde scenariste en cineaste Jeanne Herry, na Elle l’Adore, Pupille en Je Verrai Toujours Vos Visages, opnieuw voor een interessante film waarin ze diep in het leven van haar personages graaft. Garance werd dit jaar geselecteerd voor de Competitie van Cannes. Dit relationeel drama vertelt het verhaal van Garance, vertolkt door Adèle Exarchopoulos, een jonge actrice die haar dagen en nachten steeds sterker laat bepalen door alcohol.
De film volgt Garance gedurende acht jaar en behandelt niet alleen haar alcoholverslaving, maar ook haar werk als actrice, haar relaties, haar familie, haar geleidelijke weg naar herstel en vooral haar liefdesrelatie met Pauline. Garance is energiek, explosief, extravert, impulsief en chaotisch. Tegenover Garance staat de zachte, lieve, empathische, rustige, ingetogen en duurzame Pauline, gespeeld door Sara Giraudeau. Zij wordt niet zomaar een liefdespersonage, maar een essentieel onderdeel van Garance’s moeizaam afkickproces richting recuperatie.
Sara Giraudeau werd geboren in 1985 in Boulogne-Billancourt en komt uit een bijzonder bekende Franse kunstenaarsfamilie. Haar moeder is auteur en de gevierde actrice Anny Duperey (Un Éléphant ça Trompe Énormément, Une Famille Formidable, Un Château au Soleil). Haar vader was niemand minder dan Bernard Giraudeau, een gerenommeerde filmmaker, scenarist en met onder meer een Ciak d’oro bekroonde acteur.
Sara groeide dus op in een uitgesproken artistieke omgeving, maar heeft haar carrière uiteindelijk vooral op eigen kracht uitgebouwd. Als tienjarige verscheen ze wel al in Les Caprices d’un Fleuve, geregisseerd door haar vader. Later groeide ze uit tot een bejubelde toneelactrice en werd ze al tweemaal bekroond met de prestigieuze Molière-theaterprijs.
Daarna ging ze steeds nadrukkelijker film en televisie combineren. Een van haar belangrijkste vroege filmrollen was in Les Bêtises (2015), waarvoor ze genomineerd werd voor zowel de César voor beste vrouwelijke belofte als de Prix Lumières voor vrouwelijke revelatie.
De grote doorbraak kwam vervolgens met Petit Paysan van Hubert Charuel. Ze speelde er Pascale, de zus van de door Swann Arlaud vertolkte melkveehouder. De film werd in Frankrijk bijzonder sterk ontvangen en Giraudeau kreeg in 2018 voor haar vertolking de César voor beste vrouwelijke bijrol.
Giraudeau is duidelijk een actrice die verschillende registers aankan. Na Petit Paysan heeft ze bewust niet één bepaald type personage gevolgd. Ze beweegt zich tussen drama, komedie, auteursfilm, populaire cinema, televisieseries en theater. Ze behoort tot de groep Franse actrices die een sterke artistieke geloofwaardigheid combineren met een grote veelzijdigheid.
Ze werd bovendien benoemd tot Chevalier de l’ordre des Arts et des Lettres, een belangrijke Franse culturele onderscheiding. Haar César voor Petit Paysan heeft haar status als serieuze filmactrice bevestigd en daarom is Garance voor haar carrière bijzonder interessant. Pauline is geen typische hoofdrol waarmee een actrice zich gemakkelijk kan profileren. Het is een ingetogen, observerende en emotioneel complexe rol. Juist daardoor kan Giraudeau opnieuw tonen waar haar kracht ligt: niet in grote theatrale effecten, maar in kleine reacties, stiltes, blikken en innerlijke spanning en dat is precies het soort acteerwerk waarin ze bijzonder sterk is.
We kregen de kans om tijdens het Filmfestival van Brussel waar Garance zijn Belgische première beleefde in aanwezigheid van de cineaste Jeanne Herry en Sara Giraudeau, om de snel rijzende actrice te ontmoeten in een luxueus hotel in het hartje Brussel. We spraken met haar over Pauline, de bijzondere liefdesrelatie in Garance, de samenwerking met Jeanne Herry en Adèle Exarchopoulos, maar ook over de delicate grens tussen iemand graag zien en iemand willen redden.
Wat was je eerste reactie toen Jeanne Herry, de scenariste en regisseuse van Garance, je de rol van Pauline aanbood?
Bijzonder vereerd (glimlacht). Ik was meteen ook geraakt door de manier waarop Jeanne naar de twee hoofdpersonages kijkt. Pauline is op het eerste gezicht misschien minder spectaculair dan Garance want die is explosief, onvoorspelbaar, grappig, soms vermoeiend en voortdurend in beweging. Pauline daartegen is veel rustiger. Maar hoe langer je naar haar kijkt, hoe meer je beseft dat ze eigenlijk een heel sterk personage is.
Wat mij vooral aantrok, was dat Pauline op papier niet is uitgewerkt is als iemand die Garance moet komen redden. Ze houdt van haar, ze probeert haar te begrijpen en ze blijft bij haar, maar ze is geen therapeut en ook geen redder. Dat vond ik heel mooi en heel menselijk en dat Jeanne mij heeft gekozen voor zo’n gevoelig personage te vertolken, was ik eerder al zei, een hele eer.
Pauline komt in het leven van Garance op een moment dat die allesbehalve stabiel is. Wat ziet je personage eigenlijk in Garance?
Volgens mij wordt Pauline in de eerste plaats niet verliefd op Garance omdat ze haar problemen wil oplossen. Ze ziet ook de vrouw achter die problemen. Ze ziet haar energie, haar intelligentie, haar humor en haar kwetsbaarheid. Garance is iemand die ontzettend veel leven in zich heeft. Ik vind dit aspect een belangrijk punt van de film. Garance mag nooit gereduceerd worden tot haar alcoholverslaving. Ze is meer dan dat. Ze is actrice, zus, vriendin, geliefde en bovenal een vrouw. Haar verslaving is een belangrijk onderdeel van haar leven, maar het is niet haar hele identiteit.
Pauline is een belangrijk personage, maar de film heet Garance. Was het moeilijk om een personage te spelen dat bewust niet op de voorgrond treedt?
Nee want eigenlijk vond ik dat juist interessant. Pauline hoeft niet voortdurend de aandacht te trekken. Haar belang zit in wat ze betekent voor Garance. Je moet als acteur soms accepteren dat je personage niet degene is die de scène domineert. Pauline kijkt en luistert veel en reageert vaak eerder dan dat ze zelf iets forceert. Maar juist daardoor kan ze een soort emotioneel anker worden.
De relatie tussen Garance en Pauline is heel intens, maar Jeanne Herry vermijdt opvallend wel het cliché van de toxische liefde, wat is je visie op deze invalshoek?
Klopt (glimlacht) en dat vond ik heel belangrijk. We zijn in films gewend geraakt aan liefdesverhalen waarin intensiteit bijna automatisch betekent dat mensen elkaar vernietigen. Jeanne wilde onderzoeken of je ook een heel sterke liefde kunt tonen waarin zachtheid en respect centraal staan.
Pauline accepteert dat Garance ingewikkeld is. Maar acceptatie betekent niet dat ze alles goedkeurt. Dat onderscheid is essentieel. Van iemand houden betekent niet dat je iedere beslissing van die persoon moet aanvaarden (confirmerende zucht).
Waar ligt voor Pauline de grens tussen liefde en zelfopoffering?
Dat is nu net het relationeel moeilijke punt van deze film. Pauline probeert die grens voortdurend te vinden. Ze wil er zijn voor Garance, maar ze moet ook zichzelf blijven. Ik denk dat het interessante aan Pauline is dat ze niet vanuit een theorie handelt. Ze reageert op wat er op dat moment gebeurt. Ze houdt van deze vrouw en wil dicht bij haar zijn. Maar tegelijkertijd ontdekt ze gaandeweg wat dat concreet betekent wanneer de persoon van wie je houdt zichzelf niet altijd kan beschermen.
Heb je Pauline vanaf het begin gezien als een sterke vrouw?
Ja (lacht), maar let op, niet noodzakelijk op de traditionele manier. Ze is niet sterk omdat ze alles onder controle heeft. Haar kracht zit juist in haar vermogen om aanwezig te blijven. Ze luistert. Ze observeert. Ze oordeelt niet onmiddellijk. Dat kan veel moeilijker zijn dan een grote confrontatie aangaan. Soms is het gemakkelijker om iemand te zeggen wat hij of zij moet doen dan om werkelijk bij die persoon te blijven.
Een van de grote kwaliteiten van Garance is dat de film over alcoholverslaving gaat zonder Garance voortdurend als een ‘probleemgeval’ te profileren. Was deze invalshoek belangrijk voor je?
Absoluut. Jeanne heeft heel duidelijk vermeden om van Garance een prototypische figuur te maken. Ze is niet ‘de alcoholverslaafde’ die we vanop afstand bekijken. We leven met haar mee. Je ziet haar lachen, werken, verliefd worden, ruzie maken, haar zus bezoeken, fouten maken en ook heel grappig uit de hoek komen. En ondertussen zie je ook hoe alcohol steeds meer ruimte inneemt. Dat maakt het volgens mij veel aangrijpender. Het kwaad komt niet noodzakelijk binnen als een grote dramatische gebeurtenis. Een zware verslaving kan zich langzaam in het dagelijkse leven nestelen met vaak desastreuze gevolgen.
Je antagoniste is Adèle Exarchopoulos in de rol van Garance. Hoe hebben jullie samen gezocht naar de dynamiek tussen jullie personages?
We moesten vooral ontdekken wat er tussen die twee vrouwen gebeurt wanneer ze samen zijn. Niet alles kan worden uitgelegd in dialogen. Een blik, een stilte, een aanraking of een kleine reactie kan soms veel meer vertellen dan woorden (knikt bevestigend).
Adèle is een heel instinctieve actrice. Ze brengt enorm veel leven en spontaniteit mee. Pauline is anders. Zij is rustiger en meer observerend. Dat contrast was interessant, omdat de personages daardoor niet op elkaar lijken, maar elkaar aanvullen.
En bovendien konden we het uitstekend met elkaar vinden op de set. Het was aangenaam werken, maar tevens ook heel professioneel. Adèle is een rasactrice die duidelijk houdt van haar job en haar collega’s waarmee ze aan de slag gaat. Ze is trouwens enorm begaan met haar personage want als voorbereiding op haar rol als Garance heeft ze veel opzoekingen gedaan rond alcoholverslavingen.
In hoeverre heb jij onderzoek gedaan voor je Pauline-personage?
Voor mij ging het minder over het verzamelen van medische informatie en meer over het begrijpen van de emotionele positie van iemand die samenleeft met een persoon met een verslaving. Wat doet het met je wanneer je ziet dat iemand van wie je houdt, zichzelf langzaam verliest? Wanneer help je? Wanneer moet je afstand nemen? Wanneer dring je aan en wanneer zwijg je? Dat zijn heel menselijke vragen en niet alleen relevant voor dit specifieke verhaal.
Er steekt ook humor in Garance. Helpt humor volgens je om een zwaar onderwerp als verslaving beter bespreekbaar te maken?
Ja heel zeker. Humor geeft lucht, maar kan tegelijkertijd iets onthullen. Mensen zijn niet alleen ernstig wanneer ze lijden. Ze blijven ook lachen, grapjes maken en absurde situaties meemaken. Jeanne Herry begrijpt dat heel goed. Ze wil je niet voortdurend vertellen: ‘Kijk, dit is ernstig.’ Ze laat je zelf ontdekken hoe ernstig het wordt. Daardoor wordt het volgens mij ook menselijker.
Pauline probeert Garance niet te veranderen. Is dat volgens je een van de belangrijkste aspecten van hun relatie?
Ja want Pauline houdt van Garance zoals ze is, maar dat betekent niet dat ze haar verslaving moet accepteren. Dat lijkt tegenstrijdig, maar dat is het juist niet. Je kunt iemand volledig aanvaarden als mens en tegelijkertijd hopen dat die persoon hulp zoekt voor iets wat hem of haar kapotmaakt. Het is een heel moeilijke vorm van liefde omdat je niet alles kunt controleren.
Hoe was je samenwerking gedurende de ganse opnametijd met Jeanne Henry?
Uitstekend (glimlacht). Volgens mij is Jeanne vooral geïnteresseerd in verbondenheid. Dat kan familie zijn, vriendschap, solidariteit of liefde. In Garance wordt dat heel duidelijk een liefdesverhaal, maar het gaat uiteindelijk opnieuw over de vraag hoe mensen elkaar kunnen helpen om overeind te blijven. Ze romantiseert de liefde niet. Liefde lost niet automatisch alle problemen op. Maar ze kan iemand wel opnieuw het gevoel geven dat hij of zij deel uitmaakt van de wereld.
Gaf Jeanne je voldoende vrijheid om Pauline zelf in te vullen of persoonlijke accenten te leggen?
Jeanne weet heel goed wat ze wil vertellen, maar ze laat je als acteur ook zoeken. Dat is een heel aangename manier van werken. Ze geeft je geen personage dat je alleen maar moet uitvoeren. Ze stelt vragen. Daardoor ga je zelf nadenken over waarom Pauline op een bepaald moment iets zegt of juist zwijgt. Maar pas op hoor want echt veel ruimte was er nu ook weer niet. Jeanne heeft alles perfect en tot in de details uitgeschreven en wil dat haar scenario bijzonder gedetailleerd wordt opgevolgd. Doch de combinatie van deze twee aspecten maakten het geheel bijzonder fascinerend (glimlacht).
Wat heeft je persoonlijk het meest geraakt aan Pauline?
Haar geduld, maar ook haar verlangen. Pauline is niet alleen degene die voor Garance zorgt. Ze wil zelf ook geliefd worden, een leven opbouwen, samenwonen, plannen maken. Dat vond ik belangrijk om niet te vergeten. Ze is niet uitsluitend de steunpilaar van iemand anders. Ze heeft haar eigen leven en haar eigen verwachtingen.
Garance is ook een film over de kwetsbaarheid van kunstenaars en acteurs. Herken je daar iets van uit je eigen ervaring?
Zeker. Het acteursbestaan kan heel mooi zijn, maar het is ook een beroep met veel onzekerheid. Je bent voortdurend afhankelijk van anderen die beslissen of je wel of niet mag werken. Je kunt een periode heel veel doen en daarna ineens maanden niets. Garance ervaart die onzekerheid heel sterk. Ze heeft talent, maar talent betekent niet automatisch dat er stabiliteit of erkenning komt. Dat vond ik een heel geloofwaardig onderdeel van haar personage.
Garance en Pauline zijn een koppel, maar hun relatie wordt nooit gereduceerd tot het feit dat het twee vrouwen zijn. Was dat belangrijk voor je?
Heel belangrijk. Hun seksualiteit is onderdeel van wie ze zijn, maar niet het onderwerp van hun liefde. Ze worden verliefd. Punt. Deze invalshoek maakt het voor mij ook veel interessanter. De film hoeft niet voortdurend uit te leggen waarom twee vrouwen van elkaar houden. Het gaat over twee mensen die elkaar vinden, elkaar nodig hebben en proberen samen een leven op te bouwen.
Was er een scène die je tijdens de opnames speciaal is bijgebleven?
Er waren verschillende momenten, maar vooral de scènes waarin Pauline en Garance heel eenvoudig samen zijn. Niet noodzakelijk de grote emotionele scènes, maar de momenten waarop je ziet hoe vertrouwd ze met elkaar zijn. Daar ontstaat voor mij de geloofwaardigheid van een liefdesrelatie. Je moet voelen dat deze mensen ook een leven hebben buiten de scènes waarin het verhaal grote beslissingen neemt.
Wat denk je wat het publiek na het zien van Garance vooral zal meenemen?
Ik hoop dat mensen Garance niet bekijken met het gevoel dat ze een oordeel moeten vellen. Het zou mooi zijn als je na de film denkt: ik begrijp haar iets beter. Misschien geldt dat ook voor verslaving in het algemeen. Het is gemakkelijk om te zeggen dat iemand moet stoppen. Veel moeilijker is het om te begrijpen waarom iemand niet zomaar kan stoppen.
Heeft Garance je als actrice is bijgeleerd?
Zeker (denkt na). Dat een personage niet noodzakelijk veel moet doen om sterk aanwezig te zijn. Pauline heeft me opnieuw doen nadenken over luisteren en reageren. Als acteur ben je soms geneigd om iets te willen ‘spelen’. Maar soms moet je gewoon aanwezig zijn en de ander laten bestaan. Dat was voor mij een heel mooie ervaring.
Geen zin of plannen om zelf een scenario uit te werken of een film te regisseren in de nabije toekomst?
Absoluut (monkellachje). Ik ben momenteel volop aan de slag om mijn eerste scenario op papier te krijgen. Ik heb tal van interessante ideeën en in mijn hoofd begint stilaan een raamverhaal te ontstaan. Het zal zeker draaien rond persoonlijke emoties, maar wat het precies zal worden, is voor het moment nog niet helemaal duidelijk (glimlacht).
En ben je ook zinnens om je eigen scenario zelf te regisseren?
Daar bestaat geen twijfel over (vastberaden hoofdgeknik). Als de film er komt, neem ik zeker plaats achter de camera.
En ga je dan ook de hoofdrol voor je rekening nemen?
Dat weet ik nog niet (lacht). Misschien, maar dat weet ik nog. We zien wel (lacht).
Tot slot een heel andere vraagje. Je speelde recent samen met Omar Sy in de Netflix-komedie French Lover. Hoe kijk je terug op die samenwerking?
Met heel veel plezier (uitbundige lach). We hebben ons uitermate goed geamuseerd. Omar is een bijzonder positief en altijd opgewekt persoon. Hij heeft veel humor en zijn voornaamste hobby is volgens mij lachen (glimlacht). Hij is bijzonder extravert. Als hij aankomt op de set is het of hij explodeert. We konden het ook en vanaf dag één heel goed met elkaar vinden en we hebben op de set enorm veel gelachen. Dat was ook belangrijk voor French Lover, want de film draait voor een groot deel om de chemie tussen onze personages.
Omar heeft een heel natuurlijke aanwezigheid en ook een sterk gevoel voor timing. Daardoor kun je als tegenspeler veel proberen. Je hoeft niet bang te zijn dat een scène stilvalt. Er is voortdurend iets tussen de personages gaande.
Wat ik ook leuk vond, was het contrast met Garance. Pauline is een heel ander personage dan Marion in French Lover. Dat is precies waarom ik graag verschillende soorten films en personages speel: je ontdekt telkens opnieuw een ander deel van jezelf als acteur.
