Elke nieuwe woonst heeft wel verborgen gebreken die de nieuwe bewoners vaak pas na de verhuis ontdekken. Dat is niet anders voor de familie Potter. Hun nieuwe appartement in San Francisco blijkt een trollenprobleem in de kelder te hebben. Trollenkoning Torok droomt ervan zijn plaats aan de top te heroveren, en daarvoor zouden de kinderen van het gezin wel eens bijzonder goed van pas kunnen komen.
Laat de naam Harry Potter vallen en bij zowat 99 procent van de bevolking zal meteen de mediafranchise rond de jonge tovenaarsleerling opkomen, niet een klein cultwerkje waarin trollen dromen van wereldoverheersing. Toch was die laatste er het eerst bij met de naam. Bovendien mag Troll dit jaar veertig kaarsjes uitblazen, een ideaal moment om terug te blikken op deze dark fantasy-horrorfilm.
Niet te verwarren met de gelijknamige kaijufilm uit 2022, brengt Troll een klassiek aandoend griezelsprookje rond de jonge tiener Harry Potter Jr., gespeeld door Noah Hathaway, die twee jaar eerder nog de held Atreyu vertolkte in The NeverEnding Story. Wanneer Harry tijdens de verhuis naar een nieuw appartementencomplex zijn zusje Wendy Anne – door Jenny Beck heerlijk irritant neergezet als een vervelende blaag – amper vijf minuten uit het oog verliest, gaat er een compleet nieuwe wereld voor hem open.
Een wereld bevolkt door kwaadaardige trollen, mysterieuze elfen en goedaardige heksen, wezens die schijnbaar verborgen leven tussen de excentrieke bewoners van het gebouw. Uiteraard is het aan de jonge Potter om zijn zusje uit de klauwen van de duisterste van die krachten te redden. Alle ingrediënten zijn dus aanwezig voor een absurd, chaotisch, maar tegelijk bijzonder vermakelijk stukje cultcinema.
Het script van Ed Naha en – zij het zonder aftitelingsvermelding – regisseur John Carl Buechler neemt zichzelf allerminst serieus. Mede dankzij de volledige overgave van de cast levert het, zelfs veertig jaar later, nog altijd een bijzonder amusante kijkervaring op… al is dat vooral voor het juiste pulpliefhebbende publiek. Het soort kijker dat zonder al te veel vragen bereid is mee te gaan in alle absurditeiten die dit avontuur te bieden heeft.
Waar liefhebbers en haters elkaar waarschijnlijk wél moeiteloos zullen vinden, is in de vaststelling hoe goed de effecten de tand des tijds hebben doorstaan. Het samenspel van praktische protheses, fantasierijke decors en heerlijk lelijke poppen geeft Troll een rauwe, tastbare uitstraling die het fantastische verrassend geloofwaardig maakt. Het is een charme die computereffecten, zelfs vandaag nog, niet altijd weten te evenaren.
Vooral Phil Fondacaro verdwijnt dankzij het indrukwekkende prothese- en make-upwerk volledig in de rol van trollenkoning Torok. Zijn onherkenbaarheid wordt nog eens extra benadrukt doordat hij daarnaast ook een behulpzame leraar Engels vertolkt. Dat regisseur John Carl Buechler zijn sporen verdiende als specialist in praktische effecten is dan ook in elke scène voelbaar. De film bewijst bovendien dat de eenvoudigste oplossingen vaak de beste zijn. Wil je een actrice geloofwaardig jonger laten lijken, zonder in digitale uncanny valley terecht te komen? Cast gewoon een moeder en haar dochter.
Toch zal Troll waarschijnlijk weinig nieuwe harten veroveren bij kijkers die nog niet besmet zijn met het virus dat liefde voor cultcinema heet. Daarvoor is de film net iets te chaotisch en te eigenaardig. Als curiositeit voor een filmavond in het juiste gezelschap werkt hij echter uitstekend, niet in het minst door de onbedoelde link met de veel beroemdere naamgenoot van zijn protagonist en de beruchte sequel die alleen in de marketing als vervolg werd verkocht. Voor het predicaat van ondergewaardeerd meesterwerk ontbreekt het de film uiteindelijk aan voldoende diepgang.
Genre: horror, zwarte komedie
Jaar: 1986
Regisseur: John Carl Buechler
Cast: Noah Hathaway, Jenny Beck, Phil Fondacaro, June Lockhart, Anne Lockhart
Land: Verenigde Staten
Speelduur: 82 minuten
