Japan beleefde een ongekende economische crisis. De werkloosheidscijfers klommen tot een vreselijke 15%, wat neerkomt op een 10 miljoen werkzoekenden en een volledig ontgoochelde schoolgeneratie, die gedemotiveerd en opstandig is, en met de dag meer jeugddelinquenten lijkt voort te brengen. Als een reactie hierop neem de Japanse regering drastische maatregelen en schrijft de Millennium Educational Reform Act uit.
Ook wel bekend als de BR-Act: Battle Royale. Een klas vol leerlingen wordt uitgeloot, ontvoerd en gedumpt op een eiland, elk voorzien met een monitorhalsband, een knapzak vol hulpmiddelen en een willekeurig gekozen wapen met maar 1 doel voor ogen: over 3 dagen mag er maar één van hen nog in leven zijn, of de halsband doodt iedereen. Dit jaar zijn de tieners van klas 3-B de ongelukkigen.
Voor Suzanne Collins met The Hunger Games een Young Adult-sensatie op de wereld losliet waarin jongeren elkaar moeten bevechten tot de dood, deed Koushun Takami eerder al iets gelijkaardig. Hij schreef één van de meest controversiële fictiewerken van de twintigste eeuw, dat geadapteerd werd als een manga en ook als deze bekendere Kinji Fukasaku film.
Fukasaku’s prent is zelfs een kwart eeuw later nog steeds een beklijvende en angstaanjagende waarschuwing voor de angst voor de jeugd en het gevaar van een totalitair regime dat alles zal doen om z’n bevolking onder de knoet te houden. Blèrend openend maakt Battle Royale er geen geheim van dat de personages geen minuut rust zal gegund worden en bij extensie dan ook de kijker niet.
Een kleine intro van de BR-act, een voorbeeld van de ‘noodzaak’ van de maatregel en inkijk in het tragische leven van Shuya Nanahara, is alles wat we krijgen voor we de bus opstappen naar de laatste halte van 41 leerlingen. Op die bestemming leren we de vreselijke realiteit van de wet en alles wat er bijkomt. De film zet meesterlijk de geweldige juxtapositie neer hoe gruwelijk de regel eigenlijk is én hoe casual, zelfs opgewonden, het aan de gedoemde kinderen wordt voorgesteld.
De volwassenen betrokken bij de uitvoering van deze zieke wet zijn allemaal erg enthousiast, van de jonge presentatrice die op een typisch Japanse manier vol plezier de klas hun gepersonaliseerde instructies geeft tot ex-leerkracht Kitano, die nog een appeltje te schillen heeft met één van de leerlingen. Niet dat elke volwassene in dit universum zo staat te springen om mee te werken, maar zoals we snel leren leven de tegenstanders niet lang.
Genadeloos en wreed, het mes wordt nog enkele keren gedraaid in de wonde. Zo leren we dat er dit jaar twee vrijwilligers zijn én ontdekken de kinderen al snel dat ze niet met gelijke wapens strijden. Heb je een Uzi, prijs je gelukkig, want je had ook met een waaier kunnen worden opgezadeld. Maar ook karakterwijs doet de film opvallend z’n best om heel wat verschillen aan boord te leggen.
De manier waarop de leerlingen hun spullen in ontvangst nemen voor ze de wildernis ingestuurd worden, zorgt zelfs de kleinste personages niet zonder wat persoonlijkheid ten onder moeten gaan. Doorheen de film zien we echter ook heel wat vindingrijkheid bij de kinderen, maar dat wordt steevast ondermijnd door de sombere realiteit van hun lot.
Elke dode ‘deelnemer’ wordt met naam, nummer en geslacht op het scherm geprojecteerd, met een aftelklok naar hoeveel kinderen er nog het lootje moeten leggen en opnieuw toont de film hier zijn nihilistische genialiteit door Kitano om de 6 uur de namen van de gevallen slachtoffers te laten omroepen, vaak gepaard gaand met een gemene opmerking. Voor de kijker is dit natuurlijk onnodige informatie, maar verplaats je even in de schoenen van de kinderen die zo moeten vernemen dat hun beste vriend of vriendin al dood is, hoogstwaarschijnlijk vermoord door een klasgenoot. Het sadisme wordt er enkel mee uitvergroot.
Battle Royale blijft dan ook een loodzware film en is zeker niet voor de fijngevoelige kijkers. Fatalisme zit in het DNA van het verhaal en zelfs op z’n meest hoopvol (zeldzaam als die momenten zijn), eert Fukasaku dit. Er zijn geen helden in deze film, enkel monsters en slachtoffers, en die overlappen regelmatig.
Battle Royale blijft een cinematografische mijlpaal, één waar je weliswaar niet al te vrolijk van zal worden. Een deprimerend cultmeesterwerk wiens popcultuurinvloed tot ver buiten z’n landgrenzen reikte en aan de wieg stond van het populariseren van een heel genre en toch ongeslagen aan de top blijft staat. Elke genreliefhebber van alles wat grimmig, duister en bloederig is, is het aan zichzelf verplicht om deze film minstens één keer in hun leven te bekijken.
Genre: actie, drama, thriller
Jaar: 2000
Regisseur: Kinji Fukasaku
Cast: Tatsuya Fujiwara, Aki Maeda, Tarō Yamamoto, Takeshi Kitano
Land: Japan
Speelduur: 109 minuten
