De Iraans-Franse kunstenares, animator en regisseur Marjane Satrapi is overleden op 56-jarige leeftijd.Ze verwierf vooral bekendheid met de autobiografische animatiefilm Persepolis (2007) en de biografische film Radioactive (2019), met Rosamund Pike in de hoofdrol.
Satrapi werd geboren in Iran, maar verhuisde begin jaren negentig naar Frankrijk. Haar ouders stuurden haar als tiener naar Europa om te studeren en haar te beschermen tegen de beperkingen van het leven onder het regime van de Islamitische Republiek. Uiteindelijk bouwde ze er een nieuw leven op en bleef ze permanent in Frankrijk wonen.
De gebeurtenissen die haar leven zouden tekenen begonnen al vroeg. Satrapi was negen jaar oud toen ayatollah Khomeini in 1979 aan de macht kwam. Haar ervaringen tijdens haar jeugd onder het streng islamitische regime verwerkte ze later in de grafische roman Persepolis, een persoonlijk en aangrijpend verhaal over opgroeien in een land dat drastisch veranderde.
In 2007 bracht ze samen met Vincent Paronnaud een animatiefilm uit gebaseerd op het boek. Persepolis groeide uit tot een internationaal succes, won de Juryprijs op het Filmfestival van Cannes en werd genomineerd voor de Oscar voor Beste Animatiefilm.
Satrapi en Paronnaud werkten nadien opnieuw samen aan de animatiefilm Poulet Aux Prunes, die in 2011 in competitie ging op het Filmfestival van Venetië. De film, gebaseerd op een andere graphic novel van Satrapi en geïnspireerd door een familielid in Iran, vertelt het verhaal van een muzikant wiens leven ontspoort nadat zijn vrouw zijn geliefde viool vernietigt.
In 2012 maakte Satrapi de overstap naar live-actionfilms met de misdaadkomedie Gang of the Jotas (La Bande des Jotas), waarin een verwisseling van bagage op een luchthaven centraal staat. Ze speelde zelf ook een rol in de film.
Haar talent bleef niet onopgemerkt in Hollywood. In 2014 regisseerde ze Ryan Reynolds en Gemma Arterton in de zwarte komedie The Voices. Vijf jaar later volgde Radioactive, een biografische film over wetenschapper Marie Curie, met Rosamund Pike in de hoofdrol.
Haar meest recente film was de ensemblekomedie Dear Paris, waarin verschillende inwoners van de Franse hoofdstad met elkaar verbonden raken door uiteenlopende confrontaties met de dood. Onder meer Monica Bellucci, Roschdy Zem, Alex Lutz en André Dussollier maakten deel uit van de cast.
Naast haar werk als filmmaker stond Satrapi ook bekend als een uitgesproken activiste. Haar hele leven verzette ze zich tegen het Iraanse regime en de beperkingen die het oplegde aan vrouwen en de samenleving als geheel. Via haar kunst, films en publieke optredens bleef ze aandacht vragen voor vrijheid, mensenrechten en gelijkheid.
