Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie maakte de familie Russell van kant? Volgens de autoriteiten was het vader Alan Russell die zijn vrouw vermoordde en vervolgens zelf om het leven kwam door toedoen van zijn zoon Tim, die uit zelfverdediging handelde. Maar dochter Kaylie weet wel beter. Nu haar broer eindelijk de psychiatrische instelling mag verlaten, wil ze samen met hem bewijzen dat het wel degelijk hun antieke spiegel was die verantwoordelijk was voor het gezinsdrama.
Met de recente televisieserieadaptatie van Carrie houdt Mike Flanagan de maatschappij opnieuw een spiegel voor. Zijn bewerking van het verhaal van Stephen King geeft het een eigentijdse invulling, met een focus op cyberpesten en de waanzin van sociale media. Het resultaat werd goed onthaald, maar het is uiteraard niet de eerste keer dat Flanagan de kijker confronteert met een scherpe reflectie van onze duistere kantjes, zowel op individueel als op maatschappelijk vlak. Neem nu Oculus.
In deze horrorprent uit 2013 nemen Kaylie (Karen Gillan, in haar eerste Amerikaanse filmrol) en haar broer Tim (Brenton Thwaites) het op tegen een eeuwenoude, vervloekte spiegel: het Lasser Glass. Wat volgt, is een grimmig griezelavontuur dat ook de nodige maatschappijkritiek weet voor te spiegelen. Een rode draad door het verhaal is immers hoezeer beide kinderen door hun omgeving in de steek werden gelaten.
Kaylie verhuist van het ene pleeggezin naar het andere, zonder dat iemand haar wil geloven, terwijl haar broer geïnterneerd blijft tot hij de door de buitenwereld aanvaarde ‘realiteit’ van het gezinsdrama onderschrijft. Hun hereniging levert dan ook een boeiende tegenstelling op tussen haar onverwerkte trauma en haar vastberadenheid om de wereld de ogen te openen voor de waarheid, en zijn diepgewortelde scepsis, ingegeven door de psychiatrische behandeling die hij heeft ondergaan.
Deze clash van ideeën en herinneringen geeft een toch al wervelend plot nog net dat tikkeltje extra. En dat bij een film die ook zonder deze fantastische verdeel-en-heersaanpak moeiteloos zou schitteren. Want zelfs als ‘eenvoudige’ horrorfilm steekt deze prent ver boven haar gewichtsklasse uit. De sterke vertolkingen van onze hoofdrolspelers worden mooi afgewisseld met die van hun jeugdige tegenhangers: Annalise Basso en Garret Ryan als de jonge versies van Kaylie en Tim.
Die wisselwerking wordt alleen maar scherper naarmate de grens tussen heden en verleden steeds meer begint te vervagen. Ook cinematografisch legt de film een verfijnde aanpak aan de dag, met een heerlijk gevoel voor symboliek, zowel groot als klein. De symbolische lading van de spiegel ligt voor de hand – trots, ijdelheid en jaloezie zijn al eeuwenlang met reflectie verbonden – maar zelfs iets eenvoudigs als een zwiepende paardenstaart, in contrast met de algemene houding van de eigenares ervan, biedt stof tot nadenken en blijft hangen.
En natuurlijk is een project van Mike Flanagan zelden compleet zonder een rolletje voor zijn wederhelft, actrice Kate Siegel. Zij maakt een cameo als een van de eerdere slachtoffers van het dodelijke Lasser Glass. Haar verhaal maakt deel uit van een reeks anekdotes die gemakkelijk hadden kunnen verzanden in droge expositie, maar hier juist aanvoelen als een broodnodige waarschuwing voor Tim én als een gewaardeerd voorsmaakje van het duivelse kwaad dat zich achter het spiegelende oppervlak schuilhoudt.
Toch is dit een psychologische horrorrit waarbij je als kijker het hoofd er goed moet bijhouden. Naarmate de kwalijke invloed van de spiegel zich steeds nadrukkelijker manifesteert, raken immers niet alleen de personages uit balans. Oculus ontpopt zich bij momenten tot een behoorlijk desoriënterende kijkervaring, zeker wanneer heden en verleden niet langer netjes van elkaar te onderscheiden zijn. Ook voor gevoelige magen valt er hier en daar een uitdaging te rapen. Dit is zeker niet de bloederigste horrorfilm op de markt, verre van zelfs, maar wanneer de film uithaalt, komt de klap des te harder aan.
Genre: horror, psychologische thriller, mysterie
Jaar: 2013
Regisseur: Mike Flanagan
Cast: Karen Gillian, Brenton Thwaites, Katee Sackhoff, Rory Cochrane
Land: Verenigde Staten
Speelduur: 104 minuten
