Eén verkeerde beslissing, één dom ongeluk en het leven van Johnny Smith slaat een compleet nieuwe weg in. Na vijf jaar coma is hij zowel zijn werk als de liefde van zijn leven kwijt. En om ooit weer normaal te kunnen stappen, wacht hem bovendien nog een lange revalidatie. Uit zijn coma heeft hij echter ook een nieuwe gave meegebracht. Wanneer hij iemand aanraakt, krijgt hij ongelooflijke visioenen over die persoon. Of verschrikkelijke…
Gepubliceerd in 1979 nam Stephen King ons met The Dead Zone (Nederlandse titel: Dodelijk Dilemma) mee naar 1976, het jaar waarin de VS zijn 200-jarige bestaan vierde en een clown van een politieke kandidaat uitzonderlijk succesvol bleek. Met de 250ste verjaardag van de VS dit jaar, onder een president die aanvankelijk evenmin als een serieuze politieke uitdager werd beschouwd, is er geen beter moment om dit verhaal nog eens op te snorren. Of beter: het destillaat dat David Cronenberg er in 1983 van uitschonk.
In deze aardig gecondenseerde hervertelling brengt de peetvader van de body horror de 428 pagina’s tellende thriller terug tot een vlot passerende 103 minuten. Tegelijk bewijst de Canadese cineast dat hij geen one-trickpony is. In een opvallend toonbeeld van zelfbeheersing reduceert Cronenberg zowel de gruwel als de bodycount van het origineel, naast nog enkele andere narratieve vereenvoudigingen en verschuivingen.
Het meest dankbare voorbeeld daarvan is het subplot rond de seriemoordenaar in Castle Rock, waarbij ons de gruwelijkste details bespaard blijven, terwijl het uiteindelijke lot van de moordenaar tegelijk net iets pakkender wordt. Ook de visioenen van Johnny worden met iets minder ambiguïteit aangepakt en ogen bij momenten bijzonder fraai. Zeker die uit de tweede helft van de film zijn echte pareltjes.
Op de cinematografie valt weinig aan te merken en het samenspel met de griezelige soundtrack van componist Michael Kamen zorgt alleen maar voor extra sfeer. Maar de grote boeketten zijn ditmaal niet voor de regisseur zelf weggelegd. Meer nog dan in veel van zijn andere films is het hier vooral de cast die het verhaal weet te dragen. Christopher Walken is subliem als de vervloekte Johnny Smith.
Aanvankelijk doet zijn personage sterk denken aan een jonge Stephen King zelf, maar zeker na zijn coma weet Walken de rol volledig naar zijn hand te zetten en zelfs in deze gereduceerde vorm de juiste emoties over te brengen. Het verlies van zijn Sarah (Brooke Adams), zijn geweldige samenspel met Tom Skerritt als de sheriff van Castle Rock, Bannerman, en vooral zijn dokter-patiëntrelatie met Herbert Lom als Dr. Sam Weizak: alle belangrijke plotpunten van zijn personage worden met overtuiging afgevinkt.
Het is eigenlijk alleen Martin Sheen als politicus Greg Stillson die hem overklast, samen met diens intimiderende rechterhand Sonny Elliman, gespeeld door Géza Kovács. Sheen speelt Stillson heerlijk manisch: de gladde populist die aanvankelijk door iedereen in zijn gezicht wordt uitgelachen, maar wiens bolletje achter het verkiezingsgordijn al even vlot gekleurd zal raken. Kovács is dan weer de harde kracht achter de politicus en geeft zijn personage een dreigende aanwezigheid die mooi aansluit bij de versie uit het boek.
Samen tonen zij het gevaar van het onderschatten van een ‘wildcard’-kandidaat. De joker in het politieke spel die ooit ondenkbaar was voor het hoogste politieke ambt, maar nu toch akelig profetisch aanvoelt. Het is ook de reden waarom Johnny besluit in te grijpen wanneer hij de horror voorziet die deze man kan veroorzaken als niemand iets doet.
De snelle vaart van de film kan de kijker wel met enkele vragen achterlaten. De film staat nauwelijks stil bij de elementen die hij introduceert, waardoor sommige zaken pas later duidelijk worden of vooral uit de context moeten worden afgeleid. Zeker de filosofische diepgang van Kings verhaal komt daardoor minder uit de verf. Maar in het algemeen blijft dit een puike adaptatie. Alleen voor de echte Stephen King-purist mag er misschien nog een halve ster af.
Genre: psychologische thriller, fantasy, drama
Jaar: 1983
Regisseur: David Cronenberg
Cast: Christopher Walken, Martin Sheen, Brooke Adams, Herbert Lom
Land: Verenigde Staten, Canada
Speelduur: 103 minuten
