2021. Megabedrijven heersen over de planeet. Technologie maakt mensen ziek. En als je in deze wereld veilig, maar clandestien, gevoelige data wil doorsturen, heb je een geheugenkoerier nodig. Johnny is zo’n koerier. Iemand die klaar is om het vak achter zich te laten, na nog één laatste, lucratieve opdracht. Maar het datapakket dat hij in Beijing moet ophalen, brengt meer problemen met zich mee dan verwacht.
Met een tweede seizoen van de animatiereeks Cyberpunk: Edgerunners op Netflix in september, de miniserie Blade Runner 2099 op Amazon Prime in november en een serieadaptatie van William Gibsons genreklassieker Neuromancer op Apple TV+ begin volgend jaar, kunnen we gerust stellen dat cyberpunk helemaal terug is. Alleen op filmgebied blijft het voorlopig nog opvallend stil.
Maar niet getreurd: er zijn nog meer dan genoeg klassiekers om opnieuw te ontdekken en helemaal in de juiste stemming te komen. Zoals Johnny Mnemonic uit 1995. Gebaseerd op het gelijknamige kortverhaal van William Gibson volgen we daarin de titulaire datakoerier tijdens zijn laatste opdracht. Het regiedebuut – en meteen ook de enige langspeelfilm – van Robert Longo mag dan niet foutloos zijn, het vormt wel een uitstekende introductie tot het cyberpunkgenre.
Met een wereld waarin het Westen in verval is, het Oosten economisch floreert, megabedrijven winst boven mensenlevens verkiezen en technologische implantaten gezonde lichamen omvormen tot verlengstukken van de digitale snelweg, zullen liefhebbers van het genre zich meteen thuis voelen. Johnny Mnemonic ademt cyberpunk uit elke vezel.
De charmante cassettefuturistische esthetiek – inmiddels ingehaald door de technologische realiteit – en de heerlijk jaren 90-cyberspacevormgeving worden afgewisseld met genre-elementen die vandaag nog altijd populair zijn, zoals flashy monofilamentdraden, futuristische vuurwapens en uiteraard imposante cyborgs. En om te voorkomen dat nieuwkomers verdwalen in al die wonderlijke futuristische chaos, is er geen betere gids dan Keanu Reeves.
Weinig acteurs zijn zo nauw met het cyberpunkgenre verbonden als Keanu Reeves. In Johnny Mnemonic kruipt hij voor het eerst in de huid van een cyberpunk-Johnny, lang voordat hij zijn stem en gelijkenis zou lenen aan het genre-icoon Johnny Silverhand in Cyberpunk 2077. Ook als jonge kerel, die er een pak minder ruig uitziet dan de rockerboy-terrorist die hij later zou vertolken, beweegt Reeves zich moeiteloos door deze grimmige toekomst, waarin “online gaan” nog net iets letterlijker mag worden genomen.
Zijn datakoerier belandt in hoog tempo van de ene hachelijke situatie in de andere. Gelukkig kan hij rekenen op Dina Meyers Jane, een onverzettelijke bodyguard, en een verrassend sterk acterende Ice-T als J-Bone, de leider van de Loteks. Aan de andere kant van het speelveld staan bovendien geen doetjes. Onder leiding van Takahashi, gespeeld door Battle Royale-ster Takeshi Kitano in een van zijn zeldzame Amerikaanse rollen, wordt de jacht geopend door huurmoordenaar Shinji, vertolkt door Denis Akiyama, en Dolph Lundgren als een gestoorde cyborg-straatprediker.
Toch is Johnny Mnemonic verre van foutloos. Zo ontbreekt het de film aan echte ambitie. Voor een cyberpunkverhaal blijven de technologische augmentaties opvallend beperkt. Ze worden vaker beschreven dan daadwerkelijk getoond, waardoor de wereld minder overtuigend aanvoelt dan ze had kunnen zijn. Ook het verhaal zelf blijft erg eenvoudig. Zonder veel achtergrond of wereldopbouw ontaardt de film al snel in een tocht van punt A naar punt B.
Onderweg worden verschillende elementen geïntroduceerd om vervolgens nauwelijks nog een rol te spelen, terwijl de film op sommige momenten zelfs zijn eigen regels loslaat om de personages uit benarde situaties te redden. Daardoor voelen heel wat plotontwikkelingen weinig betekenisvol aan en mist de film emotionele impact. Ondanks zijn onmiskenbare charme wordt Johnny Mnemonic daardoor uiteindelijk voorbijgestoken door ambitieuzere werken binnen het genre.
Genre: cyberpunk, actie, thriller
Jaar: 1995
Regisseur: Robert Longe
Cast: Keanu Reeves, Dina Meyers, Takeshi Kitano, Dolph Lundgren
Land: Canada, Verenigde Staten
Speelduur: 96 minuten
Johnny Mnemonic
