Wie Gloria! van Margherita Vicario zag – in 2024 nog kanshebber voor de Gouden Beer op de Berlinale – weet dat het Venetië van de 17e en 18e eeuw meer was dan een schilderachtig decor. Achter de gevels van weeshuizen leerden meisjes er instrumenten bespelen om vervolgens, verborgen voor het publiek, de soundtrack van religieuze rituelen en concerten te verzorgen. Waar Vicario dat gegeven aangreep voor een speelse en gedurfde herinterpretatie van de muziekgeschiedenis, kiest Primavera van Damiano Michieletto voor een meer ingetogen, maar niet minder geëngageerde benadering.
Michieletto, internationaal gelauwerd voor zijn operaregies, richt in zijn langspeelfilmdebuut zijn blik op de relatie tussen Antonio Vivaldi en een van zijn meest getalenteerde leerlingen in het Ospedale della Pietà. Opmerkelijk genoeg is het niet de componist die het narratieve zwaartepunt draagt, maar wel Cecilia, een jonge violiste die haar plaats probeert te bevechten in een systeem dat vrouwelijke individualiteit systematisch onderdrukt.
Vanaf haar geboorte leeft Cecilia in het weeshuis waar muzikale excellentie wordt gekoesterd, maar persoonlijke expressie achter maskers verdwijnt. Wie talent heeft, mag spelen, maar uiteindelijk wacht voor iedereen hetzelfde lot: een gearrangeerd huwelijk, zorgvuldig onderhandeld door de regentessen van het tehuis. De meisjes worden daarbij niet zelden behandeld als koopwaar, waarna muziek voor hen definitief tot het verleden behoort.
De komst van Vivaldi, fijnzinnig vertolkt door Michele Riondino, brengt een kentering teweeg. Hij herkent in Cecilia geen ambitie om te behagen, maar een diepe, existentiële verbondenheid met muziek. Het is precies die innerlijke drijfveer die haar onderscheidt. Tecla Insolia geeft haar personage een breekbare intensiteit: een ernstig, bijna verstild meisje dat enkel opleeft wanneer de muziek weerklinkt.
Gebaseerd op de bekroonde roman Stabat Mater uit 2008 van de Venetiaanse auteur Tiziano Scarpa, ontvouwt Primavera zich als een zorgvuldig gecomponeerde emancipatiefabel. De film kiest nadrukkelijk niet voor het toeristisch Venetië van toeristische prentkaarten, maar voor een soberder, meer introspectieve beeldtaal. De camera van Daria D’Antonio dwaalt door rijk gedecoreerde zalen waar macht en religie tastbaar zijn, maar contrasteert die met de schaduwrijke ruimtes waarin de meisjes leven en werken.
Narratief volgt de film een muzikaal ritme: wat begint als een zacht adagio, groeit langzaam uit tot een krachtiger allegro. Cecilia’s ontwikkeling – van volgzaam kind tot zelfbewuste artieste – weerspiegelt zich in de muziek zelf die gaandeweg aan volume en intensiteit wint. Toch schuilt precies daar ook een zwakte want de bedachtzame opbouw vergt geduld en niet elke kijker zal zich moeiteloos laten meevoeren door het trage tempo en de koele, soms wat afstandelijke toon.
Wanneer de prent uiteindelijk een dramatische wending neemt, blijkt hoe doordacht het scenario in elkaar zit en hoe het speelt met verwachtingen en conventies. Het is een moment die de voorafgaande ingetogenheid plots van een rauwe onderlaag voorziet, even onverwacht als effectief.
Primavera laveert zo tussen verstilling en opstand, tussen esthetische beheersing en emotionele eruptie. Het resultaat is een psychologische, muzikale en historische milieuschets die niet altijd even meeslepend is, maar wel blijft hangen in oor en geest. Michieletto levert een stijlvol, zintuiglijk drama af dat vragen stelt over vrijheid, talent en de prijs van artistieke roeping. In Cecilia vindt hij een intrigerend middelpunt: ogenschijnlijk fragiel, maar gedreven door een innerlijke kracht die zich uiteindelijk niet laat temmen zelfs niet door haar eigen leermeester.
Genre: drama, muziek, historisch
Jaar: 2025
Regisseur: Damiano Michieletto
Cast: Tecla Insolia, Michele Riondina, Andrea Pennacchi, Valentina Bellé, Stefano Accorsi
Land: Italië, Frankrijk
Speelduur: 110 minuten
