Cría Cuervos van de gevierde Spaanse cineast Carlos Saura is vijftig jaar en dat wordt gevierd aan de hand van een re-release in een gerestaureerde versie. Cría Cuervos is een verkorting van het Spaanse spreekwoord ‘Cría cuervos y te sacarán los ojos’ wat letterlijk ‘Kweek raven en ze zullen je de ogen uitpikken’ betekent, maar figuurlijk komt het neer op: ‘Ondank is ‘s werelds loon’.
Cría Cuervos is een psychologisch coming-of-age-familiedrama waarin de jonge Ana (Ana Torrent) centraal staat, naast de volwassen Ana (Geraldine Chaplin), die terugblikt op haar jeugd, nadat haar ouders kort na elkaar zijn overleden. Verleden en heden vloeien voortdurend in elkaar over, werkelijkheid en verbeelding verweven zich intens. Het drama beweegt zich door de stromen van de herinnering en de draaikolken van de verbeelding.
Het resultaat is eigenlijk een integer familiealbum zonder strikte chronologie: indrukken, episodes en momenten volgen elkaar op. Een groot, donker huis in het hart van Madrid en toch afgesneden van de buitenwereld. Een verwilderde tuin achter een hoge muur. Een zwembad zonder water. Drie dochters. De moeder: muzikaal, liefdevol, diepongelukkig en uiteindelijk ongeneeslijk ziek. De vader: een rokkenjagende legerofficier. De tante: koel, controlerend en overweldigd door haar verantwoordelijkheden. De warme, zorgzame huishoudster. De grootmoeder: zwijgend, verlamd en verzonken in oude foto’s aan de muur.
Verre dromen, vervlogen verwachtingen en hardnekkige angsten bepalen de sfeer: een sombere jeugd, een ongelukkig huwelijk, een leven zonder bezieling, de hoop op de bevrijdende kracht van een magisch vergif, steeds opnieuw de dood – van de ouders, van een cavia, van de familiepatriarch – en telkens opnieuw de indringende blik van de kleine Ana. Vaak kijkt ze recht in de camera, zwijgend naar de volwassenen én naar de toeschouwer: onderzoekend, vragend, afwijzend en nieuwsgierig tegelijk, geschrokken maar ook begripvol, kritisch én vol medelijden.
Ook de muziek fungeert als leidmotief: een traditionele pasodoble, een melancholisch pianostuk en de monsterhit Porque Te Vas – wat in het Nederlands zoveel als ‘omdat je vertrekt’ betekent – geschreven door José Luis Perales en gezongen door de Brits-Spaanse zangeres Jeannette, vormt de rode draad doorheen dit intiem drama. De songtekst drukt de eenzaamheid en pijn uit van het hoofdpersonage en verbindt op onlosmakelijke wijze verleden en heden.
Cría Cuervos geldt terecht als een van de absolute hoogtepunten uit de Spaanse cinema en bevestigde Carlos Saura als een van de belangrijkste Europese filmmakers van de jaren zeventig. Met een sobere, maar uiterst beheerste regie verweeft hij werkelijkheid, herinneringen en fantasie tot een subtiel psychologisch portret dat even persoonlijk als politiek is. De magistrale vertolking van de jonge Ana Torrent, ondersteund door een indrukwekkende dubbele rol van Geraldine Chaplin (Saura’s partner in het echte leven), geeft de film een uitzonderlijke emotionele kracht en geloofwaardigheid.
Ook de ingetogen fotografie, de zorgvuldige montage en het trage, contemplatieve vertelritme dragen bij tot de beklemmende sfeer waarin verleden en heden voortdurend in elkaar overvloeien. Zonder expliciete politieke uitspraken levert Saura die ook het scenario schreef, bovendien een indringende allegorie op het einde van het Franco-tijdperk en de littekens die een dictatuur nalaat in gezinnen en generaties. De prent won in 1976 de Speciale Juryprijs op het Filmfestival van Cannes en groeide uit tot een internationaal erkend meesterwerk dat nog steeds geldt als een mijlpaal in de Spaanse filmgeschiedenis en een schoolvoorbeeld van intelligente, gelaagde cinema.
Genre: drama, familie, coming-of-age, psychologisch
Jaar: 1976
Regisseur: Carlos Saura
Cast: Geraldine Chaplin, Ana Torrent, Mónica Randall, Florinda Chico
Land: Spanje
Speelduur: 105 minuten
Cría Cuervos
