Jafar Panahi opnieuw veroordeeld in zijn thuisland 

De bekroonde Iraanse filmmaker Jafar Panahi heeft opnieuw een gevangenisstraf opgelegd gekregen, ditmaal een jaar cel en een reisverbod, wegens het maken van “propaganda tegen het politieke systeem”, zo bevestigde zijn advocaat. De nieuwe veroordeling viel ironisch genoeg op dezelfde dag dat Panahi in New York drie prijzen ontving op de Gotham Awards, waaronder die voor beste regie, voor zijn film It Was Just an Accident. De 65-jarige regisseur, die de film illegaal in Iran opnam, verklaarde in een interview vlak voor zijn vonnis dat hij van plan was terug te keren naar zijn thuisland.

Panahi, een van Irans meest invloedrijke cineasten, opereert al jaren onder zware restricties. Hij kreeg eerder een verbod om films te maken, reisbeperkingen en meerdere gevangenisstraffen opgelegd. Tijdens zijn toespraak op de Gotham Awards liet hij zijn nieuwe vonnis onvermeld, maar benadrukte hij de moed van filmmakers “die in stilte blijven filmen, zonder steun, soms met het risico alles te verliezen, gedreven door hun geloof in waarheid en menselijkheid”. Hij droeg zijn prijs op aan makers die hun recht om te zien en gezien te worden verloren, maar blijven creëren.

Zijn nieuwste film oogst wereldwijd lof. It Was Just an Accident won naast beste regie ook de prijzen voor beste scenario en beste internationale film en wordt gezien als een potentiële Oscar-kandidaat. Het verhaal volgt vijf gewone Iraniërs die geconfronteerd worden met een man van wie zij geloven dat hij hen of anderen in gevangenschap heeft gemarteld, geïnspireerd door Panahi’s eigen ervaringen en de getuigenissen van medegevangenen over het geweld van het Iraanse regime.

De regisseur kent een lange geschiedenis van botsingen met de autoriteiten. In 2022 werd hij gearresteerd omdat hij protesteerde tegen de detentie van twee collega-filmmakers die kritisch waren op de regering. Ook in 2010 werd hij al veroordeeld tot zes jaar cel wegens steun aan anti-regeringsprotesten. Ondanks alles blijft Panahi vasthouden aan Iran. In een recent interview herinnerde hij zich een gesprek met een oudere Iraanse vrouw in ballingschap die hem smeekte niet terug te keren. Panahi antwoordde dat hij buiten Iran niet kan leven: “Wat kunnen de autoriteiten me nog aandoen dat ze niet al eerder hebben gedaan?”