Coscenarist en regisseur Antonin Baudry schenkt de Franse cinema eindelijk nog eens een nationale mythe van blockbuster-formaat met een prijskaartje van zo’n slordige 74 miljoen euro. La Bataille de Gaulle: L’âge de Fer, het eerste deel van een aangekondigd tweeluik over Charles de Gaulle (deel twee komt in de zalen op 8 juli), is een geslaagd amalgaan van een prestigeproject, oorlogsepos, politieke thriller en hagiografie. Dat klinkt als een onmogelijke evenwichtsoefening – en dat is het soms ook wel – maar zelden oogde een Franse historische productie zo ambitieus, overweldigend en internationaal georiënteerd.
Wie Le Chant du Loup zag, weet dat Baudry een filmmaker is die houdt van kinetische spanning, van mannen die onder immense druk strategische beslissingen nemen en van heroïek vermengd met institutionele paranoia. Hier trekt hij die stijl open naar een gigantisch canvas. Vanaf de chaotische val van Frankrijk in juni 1940 sleurt hij de kijker mee door vluchtende regeringen, vernederde generaals, Londense oorlogskamers en de moeizame geboorte van de ‘Vrije Fransen’. Het resultaat is een epos dat voortdurend wil overtuigen van zijn historische belang en dit soms met indrukwekkende kracht en af en toe ook met vermoeiende nadrukkelijkheid.
De grootste troef van de prent is de veelzijdige en boomlange Frans-Armeense acteur Simon Abkarian, die je zeker nog kent van zijn opvallende verschijningen in onder meer Casino Royale, Ararat, To Take a Wife en L’Armée du Crime. Zijn De Gaulle is geen stijve wassenbeeldversie van een nationale held, maar een koppige, haast maniakale strateeg die zichzelf tegen de geschiedenis in zichzelf probeert uit te vinden. Abkarian speelt hem niet als een geboren icoon, maar als een man die zijn eigen legende actief construeert. Dat levert een fascinerende spanning op: charisma vermengd met arrogantie en visionaire koppigheid naast politieke blindheid. De acteur draagt de film moeiteloos doorheen de lange speelduur van bijna drie uur.
Ook Sir Simon Russell Beale, een van de meest gevierde Britse theateracteurs van zijn generatie, maakt indruk als Churchill al overtreft hij Gary Oldman als cigar-smoking Winston in Joe Wrights Darkest Hour uit 2017, niet. Toch behoren Beale’s scènes met Abkarian tot het beste van dit periodedrama: verbaal schaakspel tussen twee ego’s die elkaar nodig hebben, maar nauwelijks vertrouwen. Wanneer deze biopic zich concentreert op diplomatie, macht en manipulatie, bereikt Baudry een niveau dat doet denken aan politieke cinema van de grote school: nerveus, intelligent en geladen met historische urgentie.
Visueel is L’âge de Fer ronduit verbluffend. De cinematografie van Pierre Cottereau (Une intime conviction, Gauguin – Voyage de Tahiti) en Giora Bejach (Lebanon, Big Bad Wolves,Lemarit Ainbaadt) in staalgrijze oorlogskleuren, stoffige commandoposten en expressionistische lichtinval. Baudry filmt tanks, bombardementen en evacuaties met een Hollywoodachtige bravoure die zelden in Franse cinema te zien is. Vooral de openingsakte – de Franse ‘instorting’ van 1940 – heeft een panische energie die werkelijk onder de huid kruipt. Hier voel je een natie imploderen.
Maar net daar schuilt ook wel het minpuntje van dit epopee: hij wil iets té veel tegelijk zijn. Baudry probeert zowel een intiem karakterportret als een allesomvattende historisch fresco te leveren en verliest onderweg daardoor wel soms zijn sterke focus. Het scenario springt nerveus van Londen naar Noord-Afrika, van verzetscellen naar militaire strategieën, waardoor sommige nevenpersonages nauwelijks meer worden dan voetnoten met beroemde namen. Benoît Magimel, Mathieu Kassovitz, Thierry Lhermitte en Campbell Scott krijgen bijvoorbeeld interessante introducties, maar verdwijnen vervolgens in de marge van het gigantische narratief.
Daarnaast balanceert La Bataille de Gaulle: L’âge de Fer soms gevaarlijk dicht tegen nationale mythologisering aan. Baudry toont wel de interne verdeeldheid van Frankrijk en de rivaliteit binnen de geallieerde kampen, maar uiteindelijk blijft De Gaulle toch vooral de visionaire eenling die als enige de ‘waarheid’ zag. Dat maakt de film meeslepend, maar ook ideologisch nogal comfortabel. Kritische stemmen rond de rol van koloniale troepen, politieke opportuniteit en de schaduwzijde van Gaullistisch nationalisme blijven opvallend onderbelicht. Verschillende online discussies wezen daar al op nog vóór de wereldpremière tijdens het recente Filmfestival van Cannes.
Toch verdient de prent heel veel respect voor zijn roekeloze ambitie. In een Europees filmlandschap dat historische cinema vaak reduceert tot brave televisiedrama’s, durft La Bataille de Gaulle: première partie weer groot, luid en cinematografisch te zijn. Baudry mikt niet op nuance alleen, maar op monumentale cinema: een document dat zichzelf wil inschrijven in de nationale herinnering. Dat levert momenten op die soms bombastisch zijn, maar even vaak oprecht meeslepend.
De vergelijking met recente internationale prestigeproducties dringt zich op: een vleug Darkest Hour, een snuif Oppenheimer, zelfs echo’s van klassieke oorlogsfilms uit de jaren zestig zoals The Guns of Navarone en Where Eagles Dare. Alleen mist Baudry af en toe de discipline om zijn materiaal echt te condenseren. Sommige dialogen leggen de historische relevantie af en toe wel heel expliciet uit.
Maar ondanks deze opmerkingen is en blijft La Bataille de Gaulle: L’âge de Fer wel een indrukwekkende brok politieke spektakelcinema waar Simon Abkarian met bravoure de show steelt en nu al lonkt naar een César voor Beste Franse acteur. Een film die tegelijk ouderwets en modern aanvoelt: patriottisch zonder volledig simplistisch te worden, intelligent zonder koel academisch te zijn en vooral gedreven door een zeldzame overtuiging dat geschiedenis op groot scherm nog altijd relevant kan voelen.
Geen vlekkeloos meesterwerk dus, wel een kolossale, ambitieuze en vaak opwindende eerste helft van wat een van de grootste Franse filmprojecten van het decennium wil worden. Als het tweede deel de emotionele en politieke complexiteit verder durft open te trekken, kan Baudry’s tweeluik uitgroeien tot iets uitzonderlijks.
Genre: drama, oorlog, biopic, epos, historisch
Jaar: 2026
Regisseur: Antonin Baudry
Cast: Simon Abkarian, Simon Russell Beale, Florian Lesieur, Niels Schneider, Benoît Magimel, Mathieu Kassovitz, Karim Leklou, Thierry Lhermitte, Campbell Scott, Anamaria Vartolomei
Land: Frankrijk, België, Verenigde Staten
Speelduur: 160 minuten
