Cidade de Deus 

Incasseer je uppercuts als warme knuffels, kijk dan als de bliksem naar Cidade de Deus van Fernando Meirelles, een voormalige Braziliaanse architect, die je met dit vermorzelende gangsterepos meer dan eens buiten westen zal slaan. Cidade de Deus is ronduit ver-plet-te-rend!

Het complexe verhaal vertellen is eigenlijk onbegonnen werk, maar noodzakelijk als leidraad om in dit meesterwerk niet totaal door het dak te gaan. Al van bij de aanvang zet Meirelles je op het verkeerde been. Het sociaal epos over de georganiseerde misdaad opent met een idyllische shot van Rockket, een onschuldige tiener die in vakantiebrochurestijl geniet van de ruisende zee en de brandende zon op een gouden strand. Na een romantische kus van zijn vriendinnetje, zwiept Meirelles de nu volwassen Rocket naar de tumultueuze Cidade de Deus, de Braziliaanse veelbesproken favela (getto), waar hij via een voor haar leven hollende kip, plotseling oog in oog komt te staan met loense gangsterbendes en opgejutte flikken. Met een camerabeweging van 180 graden, katapulteert hij Rocket te midden van een voetbalveld in deze beruchte buitenwijk van Rio de Janeiro, anno 1960. De narratieve gidsbeurt van Rocket drukt je met je neus in de criminele en vooral bloederige drek van drie fenomenale megapsychopaten en overspant drie decennia. Van de ronduit maffe roof in een plaatselijk bordello tot de zenuwtrekkende afslachting op een binnenkoertje, beleef je de wreedaardige opkomst en de roemloze val van het ‘Tender Trio’ en krijg je een ademstokkende rondleiding in de Cidade de Deus, de uiterst gevaarlijke en kansarme Braziliaanse wijk waartegen de Bronx blijkbaar een luxueus pretpark is.

Cidade de Deus is volledig gebaseerd op ware feiten en is de onvoorstelbaar indrukwekkende verfilming van de gelijknamige turf – maar liefst 700 bladzijden – van Paulo Lins. Om Meirelles langspeelfilmdebuut te omschrijven heeft zelfs de dikke van Dale te weinig adjectieven in petto. Dit volstrekte meesterwerk is nog het best te omschrijven als een superlatieve mix van Inarritu’s Amores Perros en Martin Scorseses Goodfellas maar dan in een doorgedreven Tarrantino-stijl. Het scenario is ingenieus, de tijdsreconstructie briljant, de karaktertekeningen psychologisch/ragfijn, het camerawerk hyperkinetisch en bijna atletisch. De montage is dynamisch spetterend, de soundtrack perfect functioneel, de vertolkingen van de niet-professionele acteurs zijn gedreven„maar vooral de mise- en-scène is virtuoos. Voeg daarbij een schoolexemplarisch gebruik van alle bestaande technieken (memorabele beeldregie, splitscreen, flashbacks en flashforwards, jump shots, enz.) die bovendien volledig in functie staan van het verhaal en je hebt een parel. Maar let op, want in deze meer dan twee uur durende explosieve schets van een verziekte wijkjungle, wordt op een heel explosieve manier méér provocerend en bruut geweld getoond dan de meeste gemiddelde magen aankunnen. Cidade de Deus werd genomineerd voor de Oscar voor de beste buitenlandse prent en hoewel Mereilles’ emotionele mokerslag niet positief eindigt, werd deze roemruchte favela door de Braziliaanse overheid ondertussen toch gerenoveerd en ‘opgekuist’. Kortom: Mereilles The Gangs of Brazil is een onvoorwaardelijke must.

Genre: misdaad, drama,
Jaar: 2002
Regisseur: Fernando Meirelles, Kátia Lund
Cast: Alexandre Rodrigues, Leandro Firmino, Phellipe Haagensen
Land: Brazilië, Frankrijk
Speelduur: 130 minuten