The Friend 

Walter (Bill Murray) was een gevierd auteur, maar achter het literaire aura school een man die het leven moe was. Wanneer hij onverwacht zelfmoord pleegt, laat hij zijn omgeving verweesd achter. Een dierbare verliezen is zeker niet en eigenlijk nooit eenvoudig. Hoe ga je om met de leegte die plotseling ontstaat en hoe of wie kan dit zomaar opvullen? Voor Iris (Naomi Watts) is de klap dubbel want ze was niet alleen Walters redacteur, hechte vriendin, geestelijke compagnon de route, maar ook zijn vertrouwelinge.

Terwijl ze probeert te vatten waarom hij uit het leven stapte, krijgt ze er een praktische én emotionele last bij want Apollo, Walters imposante Deense dog, komt door deze abrupte omstandigheden ongewenst bij haar terecht. Een kolos van een hond in een klein appartement van een luxe condominium in hartje Manhattan waar bovendien blaffers niet toegelaten zijn, terwijl ze zichzelf eerder als kattenmens ziet, jawel het klinkt als het begin van een lichtvoetige clash. Maar The Friend probeert hoger te mikken dan dat.

De film is gebaseerd op de gelijknamige roman die in 2018 werd bekroond met de National Book Award voor Fictie van de Amerikaanse docente, scenariste en romanschrijfster Sigrid Nunez – zij is trouwens ook de auteur van de pageturner en co-scenariste van het scenario van The Room Next Door dat succesvol en aangrijpend werd verfilmd door Pedro Almodòvar – gebruikt het rouwproces als vertrekpunt voor een bedachtzame tragikomedie over verlies, schuld en onverwachte verbondenheid.

Zelfmoord is daarbij geen gratuite plotwending, maar een schaduw die over elke scène hangt. Anders dan bij een ziekte of ongeval blijft hier de knagende vraag: had dit voorkomen kunnen worden? The Friend durft het aan om dat ongemak te laten bestaan, zonder pasklare antwoorden aan te reiken. Dat is meteen ook wel zijn sterkste troef.

Het mannelijk regisseur-scenario-echtpaar Scott McGehee en David Siegel, gekend van The Deep End, Sature en What Maisie Knew, kiest voor een ingetogen toon. Geen grote melodramatische uithalen, wel kleine observaties: de stilte in een etageflatje waar iemand ontbreekt, een half afgemaakte zin, een hond die blijft wachten aan de deur. Apollo is daarbij meer dan een schattige publieksmagneet. Zijn rouw wordt met opmerkelijke ernst benaderd. In de beste scènes spiegelen mens en dier elkaars verdriet, zonder dat het te sentimenteel wordt, al komt de zeemzoeterigheid af en toe wel heel gevaarlijk aanzwellen, maar toch levert het grotendeels ontroerende momenten op die blijven nazinderen.

Niet alles is even trefzeker. De film kabbelt soms iets te veel, alsof hij bang is om zijn eigen stilte te verstoren. Ontbreekt het op momenten aan vaart, mocht hij strakker gemonteerd zijn en werkt de blend van klassieke muziek (Die Zauberflöte van Mozart), traditionele kerstliederen, folknummers van onder meer Karen Dalton, popsongs van Bob Dylan, Bryan Ferry, Carla Bruni, R&B-Mercury Records-music van The Ohio Players en Fred Neils klassieker Everybody’s Talkin’ doch in een hese bas-uitvoering van The Godfather of Punk, Iggy Pop, niet bepaald doeltreffend. Ook de humor mocht snediger en de speelduur korter. Daarenboven blijft dramaturgisch de ontwikkeling beperkt en laat het traject van Iris en Apollo zich vrij vroeg raden. Wie op zoek is naar narratieve verrassingen of scherpe conflicten, zou het geduld kunnen verliezen.

Daar staat tegenover dat de sobere aanpak ruimte laat voor nuance en dat zowel Murray (in beperkte, maar cruciale scènes) als Watts hun personages een geloofwaardige breekbaarheid meegeven. Sarah Pidgeon daarentegen is ergerlijk gekunsteld in de rol van Val, Walters dochter (haar dronken-vrouws-scène is teenkrullend), de in Luik geboren Cloé Xhauflaire (La Maison) in de huid van Camille, weliswaar een kleine ondersteunende rol, presteert behoorlijk, maar het is uiteindelijk wel Boris die als treurende hond alle aandacht opeist.

Zo wisselen mooie, verdrietige en bedachtzame momenten elkaar af. Deze mix werkt over het algemeen goed, al overdondert The Friend je niet. Het is echter wel een film die langzaam onder je huid kruipt. Een bedachtzame reflectie over rouw die zich onderscheidt door zijn focus op zelfgekozen afscheid en de stille troost van een onverwachte metgezel. Minpunt: het tempo is soms té loom en de dramatische boog te voorspelbaar. Pluspunt: de emotionele eerlijkheid en de subtiele chemie tussen mens en dier. The Friend is een heerlijke kluif voor handenliefhebbers, maar geen grote tranentrekker, wel een kleine, warme film die zachtjes blijft hangen zoals uiteindelijk rouw dat ook doet.

Het is onbegrijpelijk dat deze dramedy nooit onze Belgische bioscopen heeft gehaald, maar The Friend is nu wel te zien op Netflix en ook op de streamingplatforms Apple TV Store en Amazon Video.

Genre: drama, komedie
Jaar: 2024
Regisseur: Scott McGehee, David Siegel
Cast: Naomi Watts, Bill Murray, Sarah Pidgeon, Susan Wands, Cloé Xhauflaire, Carla Gugino, Constance Wu, Boris
Land: USA
Speelduur: 119 minuten